مکان یابی احداث بازارچه های میوه و تره ­بار و بررسی اثر زیست محیطی آن (مطالعه موردی:شهر یزد)

یکی از راهکارهای شکست انحصار و کنترل و متناسب سازی قیمت ها، راه اندازی میدان های مرکزی و بازارچه های میوه و تره بار در شهرها و توسعه متوازن آنها با جمعیت است. در حال حاضر، شهروندان یزدی تنها از خدمات دو میدان مرکزی میوه و تره بار تحت نظارت شهرداری، استفاده می کنند. در این پژوهش مکان یابی ایجاد بازارچه های میوه و تره بار در شهر یزد تحت سناریوهای مختلف انجام و سپس آثار راه اندازی این مراکز به لحاظ مالی و زیست محیطی ارزیابی شد. ابتدا با استفاده از نظرسنجی متخصصان و تجربه کارشناسان، شاخص ها و معیارهای مکان یابی در سطح شهر یزد شامل دسترسی، تراکم جمعیت، ترافیک و سازگاری و همجواری، درنظرگرفته شد و سپس مکان هایی که قابلیت خدمات دهی دارند، با استفاده از اجرای مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در نرم افزار تخصصی ارائه شده در قالب EXCEL اولویت بندی شد. سپس بر اساس برآورد میزان تقاضا و عرضه مناطق در نظر گرفته شده و هزینه های مبادله، در قالب طراحی مدل برنامه ریزی فضایی، توزیع میوه در شهر یزد در شرایط موجود (بدون بازارچه های میوه و تره بار) و سناریوهای مختلف راه اندازی این مراکز در نرم افزار LINDO شبیه سازی و پس از آن به لحاظ هزینه ای، میزان مصرف سوخت و ملاحظات زیست محیطی، طرح در نظر گرفته شده ارزیابی شد. به این صورت که تغییر در هزینه های حمل و نقل، مصرف سوخت و انتشار گازهای گلخانه ای (با استفاده از نرم افزار SIMAPRO) ناشی از توسعه بازارچه های میوه و تره بار در شهر یزد محاسبه شد. نتایج به دست آمده از اجرای برنامه بهینه، مصرف سوخت به میزان ۲/۹۳۱ لیتر بنزین در ماه معادل ۲۵/۱ درصد و هزینه سوخت به میزان ۲۷۹۳۶۰۰۰ ریال معادل ۵/۱۲ درصد در ماه کاهش می یابد. جرای برنامه بهینه افزون بر کاهش هزینه حمل و نقل و قیمت تمام شده میوه و تره بار به جهت زیست محیطی نیز منجر به افزایش رفاه عموم جامعه می شود. لذا با راه اندازی بازارچه های میوه و تره بار در شهر یزد، آثار زیست محیطی مثبتی ایجاد میشود.

کلیدواژه ها:

بهینه & rlm ، سازی ، توزیع میوه و تره بار ، فرایند تحلیل سلسله مراتبی ، ارزیابی مالی ، ارزیابی زیست محیطی