اثر تیمار GABA و LAB بر عملکرد و خواص بیوشیمیایی گوجه فرنگی تحت تنش کم آبیاری

یکی از علائم اصلی حساسیت به تنش های محیطی، کاهش عملکرد گیاه است. برای کاهش و تعدیل اثرات مضر تنش محیطی، ترکیبات جدید Lactic Acid Bactria (LAB) و GABA (γ-aminobutyric acid) کمتر مورد استفاده قرار گرفته اند در حالی­که استفاده همزمان این دو بسیار مفید است. پژوهش حاضر به منظور کاهش اثرات تنش آبیاری آزمایشی به طور طرح فاکتوریل در قالب بلوک های کامل طراحی و اجرا شد. در این آزمایش برای اعمال تنش کم آبیاری، آبیاری در دو سطح رطوبت خاک (آبیاری کامل ۹۰ درصد رطوبت ظرفیت مزرعه ای، ۵۰ درصد رطوبت ظرفیت مزرعه ای خاک) به عنوان فاکتور اول و تیمارهای محلول پاشی GABA در غلظت ۱ و ۲ میلی گرم در لیتر همراه با LAB  در دو غلظت ۵ و ۱۰ درصد و یک تیمار شاهد به عنوان فاکتور دوم در نظر گرفته شد. بذور گیاهان گوجه فرنکی رقم Chef برای تولید نشا در سینی ها ۱۲×۱۲ کشت شد و در گلخانه نگه­داری شد. پس از تولید نشاء گیاهان به مزرعه اصلی منتقل شد. ۲۰ روز بعد از انتقال به زمین اصلی و استقرار گیاهان اعمال تنش های آبیاری همراه با محلول پاشی گیاهان با GABA و LAB انجام شد. دو هفته بعد از آخرین محلول پاشی میوه ها برداشت و میزان وزن میوه و عملکرد یک بوته همراه با صفات هدایت روزنه ای، نشت یونی و محتوای نسبی آب مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل نشان داد که محلول پاشی GABA و LAB بر عملکرد گیاهان گوجه فرنگی به ویژه در شرایط تنش خشکی تاثیر گذاشته و تا حدی اثرات منفی تنش خشکی را جبران کرده است. استفاده از GABA و LAB میزان عملکرد را در گوجه فرنگی افزایش داد. بیشترین وزن میوه (۲/۴۴ کیلوگرم) در بوته طی شرایط آبیاری کامل و در زمان استفاده از GABA در غلظت ۲ میلی گرم در لیتر به دست آمد. با توجه به نتایج پژوهش حاضر طی آبیاری در ۵۰ درصد رطوبت ظرفیت مزرعه ای استفاده از GABA در غلظت ۲ میلی گرم در لیتر LAB با غلظت ۱۰ درصدی تاثیر قابل قبولی را کاهش اثرات تنش آبیاری در گوجه فرنگی داشته است.

کلیدواژه ها:

تنش خشکی ، هدایت روزنه ای ، محتوای نسبی آب ، نشت یونی ، گوجه فرنگی