­­طهران باربیکیو؛ اطلاع رسانی و نمادپردازی در جای­نام های شهری تهران

دوگانه ها تمایزهایی دوارزشی اند که به ساده سازی امور کمک می­کنند و صورت بندی مفاهیم علمی را تسهیل می سازند. در زبان شناسی کمتر کسی است که با تقابل هایی نظیر «زبان»/ «گفتار» یا «توانش»/«کنش» آشنا نباشد. در این پژوهش دوگانه ای بنیادی موسوم به«اطلاع رسانی»/«نمادپردازی» در حوزه چشم انداز زبانی به روش تحلیل محتوایی کمی بررسی می­شود. در این حوزه هر نشانه زبانی بر حسب کارکرد آن در یکی از طبقات فوق الذکر جای می­گیرد. مطابق با این رویکرد، هر نشانه زبانی یا کارکرد اطلاع رسانی دارد یا نقش نمادین را ایفا می کند. برای مثال، جای­نام «عینک تجریش» کارکرد اطلاعی و جای­نام «غذای آریایی» به واسطه اشاره به تاریخ ایران و تمدن «آریایی» نقش نمادین دارد. به منظور ارزیابی این دوگانه در فضای عمومی تهران، جای­نام های سه محله در شمال (تجریش)، مرکز (هفت تیر) و جنوب(خزانه) مدنظر قرار گرفت. پس از گردآوری نشانه های زبانی، ۲۴۴۷ جای­نام شهری به مثابه داده پژوهش شناسایی شدند. طبقه بندی داده ها نشان داد که از کل جای­نام های استخراج شده، ۸۵۲ نشانه (۸/۳۴ درصد) کارکرد صرفا اطلاعی و ۱۵۹۵ جای­نام (۱/۶۵ درصد) کارکرد ترکیبی اطلاعی- نمادین دارد. تامل در داده ها نشان داد که بنابر هویت وجودی شان، هیچ جای­نامی به طور مطلق نمادین نیست و در هر جای­نامی درجه ای از اطلاع رسانی وجود دارد. از سوی دیگر، از آنجا که حدود دو سوم نشانه ها کارکرد نمادین دارند، می توان اصالت دوگانه مورد بحث را به چالش کشید. این مطالعه، مخاطب را به تامل در خصوص سایر دوگانه های به ظاهر تثبیت یافته در علوم ترغیب می کند.

کلیدواژه ها:

جای&shy ، ، نام ، چشم انداز زبانی ، اطلاع رسانی ، نمادپردازی ، تهران