تقویت اعتماد به نفس دانش آموزان از طریق فعالیت های کاربردی

مقاله مروری حاضر با هدف واکاوی مبانی نظری، پیشینه تجربی و ابعاد گوناگون نقش فعالیت های کاربردی در تقویت اعتماد به نفس دانش آموزان نگاشته شده است. اعتماد به نفس به عنوان یکی از اساسی ترین مولفه های سلامت روان و پیشرفت تحصیلی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری شخصیت و آینده دانش آموزان ایفا می کند. پژوهش ها نشان می دهند که دانش آموزان دارای اعتماد به نفس بالا، در مواجهه با چالش های تحصیلی تاب آوری بیشتری دارند، خلاقیت خود را بروز می دهند و از پیشرفت تحصیلی بهتری برخوردارند. در مقابل، ضعف اعتماد به نفس می تواند به افت تحصیلی، انزوای اجتماعی و آسیب های روانی منجر شود. فعالیت های کاربردی که دانش آموز را در موقعیت های عملی و تجربی درگیر می کنند، بستری منحصر به فرد برای تقویت باور به توانایی های خویش فراهم می آورند. این مقاله با بهره گیری از مرور نظام مند ادبیات پژوهش در حوزه های روان شناسی تربیتی، علوم تربیتی و روش های تدریس، تلاش می کند ضمن مفهوم شناسی دقیق اعتماد به نفس و مولفه های آن، انواع فعالیت های کاربردی موثر در تقویت اعتماد به نفس از جمله فعالیت های گروهی، فعالیت های عملی و آزمایشگاهی، فعالیت های پروژه محور، فعالیت های هنری و نمایشی، فعالیت های ورزشی و فعالیت های مبتنی بر حل مسئله را معرفی کرده و تاثیر آن ها را بر مولفه های مختلف اعتماد به نفس بررسی کند. یافته های این مرور نشان می دهد که پژوهش های متعدد داخلی (مستوفی مقام و همکاران، ۱۴۰۲؛ حق پناه و طاهری، ۱۴۰۴؛ شاهیوند، ۱۴۰۴؛ دبیرزاده، ۱۴۰۴؛ علیخانی، ۱۴۰۲) و بین المللی موید تاثیر مثبت و معنادار فعالیت های کاربردی بر افزایش اعتماد به نفس، خودباوری، عزت نفس و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان است. به طور خاص، فعالیت های گروهی با ایجاد فرصت تعامل و مشارکت، فعالیت های عملی با ارائه تجربه موفقیت عینی، فعالیت های پروژه محور با تقویت حس مالکیت و مسئولیت پذیری، و فعالیت های هنری با امکان ابراز وجود و خلاقیت، نقش برجسته ای در این زمینه دارند. با این حال، بهره گیری موثر از این فعالیت ها مستلزم شناخت ویژگی های دانش آموزان، طراحی هدفمند فعالیت ها، و نقش تسهیل گری معلمان و والدین است. در نهایت، مقاله نتیجه گیری می کند که گنجاندن فعالیت های کاربردی متنوع در برنامه درسی رسمی و فوق برنامه مدارس، یک سرمایه گذاری راهبردی برای تقویت اعتماد به نفس و ارتقای سلامت روان دانش آموزان است و نیازمند توجه جدی سیاست گذاران آموزشی، برنامه ریزان درسی، معلمان و والدین می باشد.

کلیدواژه ها:

اعتماد به نفس ، فعالیت های کاربردی ، دانش آموزان ، فعالیت های گروهی ، یادگیری تجربی