بررسی تحلیلی نقش سرمایه روانشناختی والدین در یادگیری هیجانی-اجتماعی (SEL) دانش آموزان ابتدایی

یادگیری هیجانی-اجتماعی (SEL) به عنوان یکی از مولفه های اساسی رشد همه جانبه دانش آموزان ابتدایی، نقش تعیین کننده ای در سازگاری اجتماعی، سلامت روان و موفقیت تحصیلی آنان ایفا می کند. در این میان، خانواده و به ویژه والدین، نخستین و تاثیرگذارترین بستر رشد هیجانی-اجتماعی کودک محسوب می شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تحلیلی نقش سرمایه روانشناختی والدین در یادگیری هیجانی-اجتماعی دانش آموزان ابتدایی انجام شده است. این پژوهش از نوع تحلیلی-کتابخانه ای بوده و با مرور نظام مند نظریه ها، مدل ها و یافته های پژوهشی داخلی و خارجی، به تبیین روابط میان متغیرها می پردازد. چارچوب نظری پژوهش بر مبنای روان شناسی مثبت گرا، نظریه یادگیری اجتماعی و رویکردهای نوین SEL طراحی شده است. سرمایه روانشناختی والدین شامل چهار مولفه امید، خودکارآمدی، خوش بینی و تاب آوری در نظر گرفته شده و یادگیری هیجانی-اجتماعی دانش آموزان نیز در قالب پنج شایستگی اصلی خودآگاهی، خود مدیریتی، آگاهی اجتماعی، مهارت های روابط بین فردی و تصمیم گیری مسئولانه تبیین می شود. یافته های تحلیلی نشان می دهد که سرمایه روانشناختی والدین به طور مستقیم و غیرمستقیم، از طریق ارتقای کیفیت تعامل والد-کودک، بر رشد SEL دانش آموزان ابتدایی اثرگذار است. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که والدینی با سطح بالاتر سرمایه روانشناختی، تعاملات هیجانی مثبت تری با فرزندان خود برقرار می کنند و این تعاملات، زمینه ساز رشد مهارت های هیجانی-اجتماعی کودکان می شود. بر این اساس، تقویت سرمایه روانشناختی والدین می تواند به عنوان راهبردی موثر در برنامه های آموزشی، تربیتی و مداخلات خانواده محور مورد توجه سیاست گذاران آموزشی و معلمان دوره ابتدایی قرار گیرد.