باززنده سازی منظر یادمانی با رویکرد بازآفرینی خاطرات جمعی مبتنی بر تاریخ شفاهی (نمونه موردی:پیاده راه فرهنگی میدان شهرداری رشت)

امروزه ارتباط انسان با مکانی که در آن زندگی می کند از دست رفته است که هزینه های گزافی همچون بحران های هویتی را درپی داشته است.خاطره زدایی و انقطاع از گذشته در قرن معاصر ازجمله مهمترین مسائلی است که موجب شکست پروژه های انجام شده ی شهری، عدم ارتباط با ساکنین واز میان رفتن مکان های خاطره انگیز گشته است. اغلب تنها از طریق پیاده روی در محیط است که تعلق به یک محیط و درک کیفیت های فضاها قابل دستیابی است. فضاهای پیاده محور،سیمای کالبدی شهرها را عوض کرده و سبب بهبود حیات مدنی در مراکز شهری گشته است.پیاده راه هایی که دارای منظر یادمانی با امکان ایجاد ملاقات و گردهمایی برای ساکنان است،محل تجمع خاطرات فردی،جمعی و همیشه ماندنی در ذهن ساکنان هستند و در شکل گیری حس تعلق ساکنین نقش موثری را ایفا می کنند.این فضاها به عنوان نقطه پیوند شهروند با خاطراتش به شمار میروند که نباید صرفا به محل هایی برای گذر مختص شوند. این قرارگاه های رفتاری موجب رونق فعالیت های اقتصادی و تجدید حیات در مراکز شهرها میگردد. در دهه های اخیر محدوده مورد مطالعه در این پایان نامه یعنی پیاده راه فرهنگی رشت در محور علم الهدی حد فاصل میدان شهرداری تا سبزه میدان، علیرغم دارا بودن پیشینه تاریخی با ارزش ، در نتیجه ی برخی توجهات صرف به روندهای اجتماعی و اقتصادی و ناهماهنگ با هویت اصیل این بافت با افول بسیاری در زمینه ارزش های کالبدی،عملکردی و اجتماعی مواجه شده است که ضرورت توجه به این بافت و بازتولید فضاهای شهری متناسب با ارزشهای حاکم بر آن، در تبلور هویت فراموش شده و نیز تداوم بار خاطره ای آن موثر خواهد بود. در رشت به عنوان مرکز استان گیلان ،مراسمات کهن، خاطره انگیز و منحصر به فردی وجود دارد و از ابتدای شکل گیری، میدان شهرداری رشت به عنوان محل تفرج، تفریح، تعامل و حیات اجتماعی مردمان محسوب می شده است. در این راستا بازآفرینی خاطرات جمعی گذشته این منظر یادمانی با کمک لایه های تاریخ شفاهی مردمان آن، هدف مختص پژوهش حاضر بوده و سعی بر آن است که از توانمندی حضور مردم ،فعالیت های اجتماعی در گذشته و آیین های خاطره انگیز شهروندان بهره گرفته و مرکز شهر را بازتعریف کند. این پایان نامه از نظر هدف در زمره تحقیقات کاربردی و موضوعیت تحقیق اساسا تاریخی می باشد.در فرایند این پژوهش برای شناسایی پتانسیل های موجود در بافت از روش گردآوری داده های توصیفی-تحلیلی از نوع پیمایشی زمینه ای و مبتنی بر برداشت میدانی و همچنین تاریخ شفاهی مردم(مصاحبه ژرفکاوانه با افراد مطلع،کسبه،ساکنین) بهره برده شده است. در پایان بازطراحی محدوده مورد مطالعه در قالب مدل استخراج شده از مطالعات صورت گرفته است و پیشنهاداتی جهت مطلوبیت این پیاده راه با رویکرد مذکور ارائه گردیده است.

کلیدواژه ها:

پیاده راه ، تاریخ شفاهی ، خاطرات جمعی ، مکان ، مناظر یادمانی ، هویت فردی و جمعی