بررسی کاربرد و چالش های هوش مصنوعی در مدیریت لجستیک بنادر

با رشد سریع تجارت جهانی و پیچیدگی روزافزون زنجیره های تامین، بنادر به عنوان گلوگاه های حیاتی در شبکه حمل ونقل بین المللی نقش محوری در پشتیبانی از جریان کالا ایفا می کنند. در این میان بهره گیری از فناوری های نوین به ویژه هوش مصنوعی، به عنوان ابزاری توانمند در راستای ارتقاء بهره وری، کاهش هزینه ها، تسهیل تصمیم گیری و هوشمندسازی عملیات بندری اهمیت فزاینده ای یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربردها و چالش های پیاده سازی هوش مصنوعی در مدیریت لجستیک بنادر انجام شده است و تلاش دارد تصویری واقع گرایانه از ظرفیت ها، موانع و مسیرهای بهره برداری از این فناوری در محیط عملیاتی بنادر ارائه دهد. روش تحقیق به صورت ترکیبی (آمیخته) طراحی شده و شامل دو بخش کمی و کیفی است. در بخش کمی نیز با بهره گیری از پرسشنامه و تحلیل های آماری SPSS و تحلیل همبستگی یافته ها مورد ارزیابی قرار گرفت. جامعه آماری شامل مدیران و کارکنان بندری بوده و نمونه گیری به روش هدفمند انجام شده است. در بخش کیفی از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با مدیران، کارشناسان و متخصصان لجستیک بندر استفاده شد و داده ها با روش تحلیل محتوای کیفی با نرم افزار MAXQDA کدگذاری و تحلیل شدند. یافته های تحقیق نشان می دهد که هوش مصنوعی در حوزه هایی چون برنامه ریزی پهلوگیری، پیش بینی تقاضا، مدیریت تجهیزات، تخصیص منابع و کنترل کیفیت دارای کارایی موثر است. در عین حال چالش هایی از جمله کیفیت پایین داده ها، کمبود زیرساخت فناوری، فقدان نیروی انسانی متخصص، مقاومت فرهنگی و نگرانی های امنیتی از موانع کلیدی پیاده سازی این فناوری محسوب می شوند. در نهایت چارچوبی پیشنهادی برای بهره برداری عملیاتی و مرحله ای از هوش مصنوعی در بنادر ارائه شد که می تواند در تصمیم گیری های راهبردی، افزایش کارایی لجستیکی و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار موثر واقع شود.

کلیدواژه ها:

بنادر هوشمند ، حمل و نقل دریایی ، کاربرد و چالش ها ، لجستیک بندری ، هوش مصنوعی