ارائه الگوی عملیاتی مدیریت یکپارچه برای افزایش سازگاری کلان شهر شیراز در مواجهه با تغییرات محیطی

چکیده: نویسنده سید حسین حسینی * کارشناس سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری شیراز هدف پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی عملیاتی مدیریت یکپارچه برای افزایش سازگاری کلان شهر شیراز در مواجهه با تغییرات محیطی اجرا گردید. روش تحقیق حاضر از جمله تحقیقات آمیخته است که به صورت کیفی و کمی اجرا گردید. لذا تحقیق حاضر از جمله تحقیقات اکتشافی خواهد بود. در بخش کیفی تحقیق از روش دلفی استفاده گردید. همچنین جهت بررسی بخش کمی تحقیق از روش معادلات ساختاری استفاده شد. روش گردآوری اطلاعات در تحقیق حاضر به صورت میدانی بود که توسط محقق انجام شد. جامعه آماری تحقیق حاضر در بخش کیفی شامل تمامی مدیران ارشد و خبرگان حوزه مدیریت شهری، محیط زیست و برنامه ریزی در شهر شیراز می باشند. روند مصاحبه انجام و با رسیدن به اشباع نظری این مصاحبه ها انجام شد. در مصاحبه شماره ۱۲ به طور تقریبی اشباع نظری شکل گرفت و جهت اطمینان از شکل گیری اشباع نظری، دو مصاحبه دیگر نیز انجام شد. در نهایت تعداد ۱۴ مصاحبه در تحقیق حاضر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. همچنین در بخش کمی تحقیق کلیه مدیران میانی و کارشناسان حوزه های مرتبط در نهادهای شهری شیراز نیز به جامعه آماری اضافه شدند که با توجه به حجم نمونه مورگان در شرایط نامشخص تعداد ۳۸۴ نفر به عنوان نمونه آماری نظر گرفته شد. روش انتخاب نمونه گیری آماری در این پژوهش روش تصادفی ساده می باشد. ابزار این پژوهش پرسشنامه محقق ساخته ای که بر اساس کار دلفی طراحی گردید استفاده شد. روایی و پایایی پرسشنامه مورد تایید قرار گرفت. عملیات آماری با استفاده از نرم افزار SPSS و Amos نسخه ۲۳ انجام شد. یافته ها: پس از بررسی های روش دلفی و انجام مرحله اول تعداد ۳۰ شاخص به عنوان مولفه های الگوی عملیاتی مدیریت یکپارچه شناسایی گردید. پس از بررسی های روش دلفی و انجام مرحله دوم تعداد ۳۸ شاخص مشخص گردید. پس از بررسی های روش دلفی و انجام این روش در سه مرحله، در نهایت تعداد ۴۳ شاخص به عنوان مولفه های نهایی الگوی عملیاتی مدیریت یکپارچه برای افزایش سازگاری کلان شهر شیراز در مواجهه با تغییرات محیطی مشخص گردید. تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد ۵ عامل اصلی می توانند ۷۸.۸۵۳ درصد از تغییرپذیری (واریانس) متغیرها را توضیح دهند. این عوامل شامل (۱) راهبرد حکمرانی یکپارچه، (۲) زیرساخت ها و فناوری های تاب آور، (۳) اقتصاد و مالی پایدار، (۴) سرمایه اجتماعی و مشارکت و (۵) نظام پایش و یادگیری تطبیقی می باشند. نتیجه گیری: الگوی ارائه شده می تواند به عنوان چارچوبی عملیاتی جهت افزایش سازگاری و تاب آوری شهر شیراز در برنامه ریزی های آتی مدیریت شهری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت یکپارچه شهری ، سازگاری محیطی ، تاب آوری ، الگوی عملیاتی