نقش هدف گذاری در بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان

هدف گذاری به عنوان یکی از بنیادی ترین و در عین حال کاربردی ترین مفاهیم روانشناسی تحصیلی و علوم تربیتی، نقش تعیین کننده ای در بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند و پژوهش حاضر با هدف واکاوی نظام مند این رابطه چندوجهی و تبیین سازوکارهای تاثیرگذار هدف گذاری بر ابعاد گوناگون یادگیری و پیشرفت تحصیلی صورت پذیرفته است؛ این مطالعه با بهره گیری از چارچوب های نظری مطرح همچون نظریه هدف گذاری لاک و لاتهام، نظریه هدف پیشرفت و نظریه خودتعیین گری، به تحلیل چگونگی اثرگذاری اهداف تحصیلی بر متغیرهایی چون خودکارآمدی، انگیزش درونی، راهبردهای یادگیری خودتنظیم، پایداری در انجام تکالیف دشوار و در نهایت ارتقای عملکرد تحصیلی پرداخته و یافته ها نشان می دهد که دانش آموزانی که اهداف مشخص، چالش برانگیز و قابل دستیابی برای خود تعیین می کنند، در مقایسه با همسالان فاقد هدف یا دارای اهداف مبهم، از سطح بالاتری از درگیری تحصیلی، مدیریت زمان، تلاش مستمر و تاب آوری در مواجهه با شکست برخوردار می شوند و همچنین نتایج حاکی از آن است که کیفیت هدف گذاری شامل ویژگی هایی مانند اختصاصی بودن، دشواری مناسب، بازخوردپذیری و میزان تعهد فرد به هدف، نقش تعدیل کننده مهمی در این رابطه دارد و افزون بر این، تفاوت های فردی از قبیل جنسیت، پایه تحصیلی و زمینه اجتماعی-اقتصادی نیز در چگونگی تاثیرپذیری عملکرد تحصیلی از هدف گذاری موثر است و از آنجا که هدف گذاری یک مهارت قابل آموزش و پرورش است، گنجاندن برنامه های آموزش هدف گذاری در برنامه درسی مدارس و ارائه بازخوردهای مستمر به دانش آموزان می تواند به شکل معناداری به ارتقای عملکرد تحصیلی و کاهش افت تحصیلی منجر شود و در نهایت این مطالعه بر ضرورت طراحی مداخلات هدفمند مبتنی بر شواهد علمی در نظام آموزشی کشور جهت توانمندسازی دانش آموزان در فرایند هدف گذاری تحصیلی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

هدف گذاری ، عملکرد تحصیلی ، انگیزش تحصیلی ، خودتنظیمی ، دانش آموزان.