آسیب شناسی اجتماعی طلاق و تاثیر آن بر عملکرد تحصیلی کودکان

پدیده طلاق به عنوان یکی از پیچیده ترین پدیده های اجتماعی در قرن حاضر، فراتر از یک جدال حقوقی میان زوجین، بستری برای بروز آسیب های اجتماعی متعدد است که ساختار بنیادین خانواده را تهدید می کند. این پدیده با ایجاد گسست در روابط عاطفی و کاهش سرمایه اجتماعی خانواده، زمینه ساز ناهنجاری هایی می شود که نه تنها سلامت روان اعضای خانواده را تحت الشعاع قرار می دهد، بلکه تعادل جامعه را نیز به مخاطره می اندازد. در میان قربانیان این بحران، کودکان بیشترین آسیب پذیری را دارند زیرا آن ها در مراحل حساس رشد و تکامل قرار دارند و وابستگی عمیق ساختاری و عاطفی به کانون خانواده دارند. تمرکز بر ابعاد اجتماعی طلاق و بازتاب آن بر عملکرد تحصیلی نسل آینده، ضرورتی انکارناپذیر برای تدوین سیاست های حمایتی و پیشگیرانه است. بررسی های نظری نشان می دهد که طلاق از طریق مکانیسم های متعددی همچون کاهش نظارت اجتماعی، افت اقتصادی خانوار، و نوسانات هیجانی، بر فرآیند اجتماعی سازی کودکان تاثیر می گذارد. عملکرد تحصیلی کودکان، به عنوان یکی از شاخص های اصلی موفقیت آینده و انطباق اجتماعی، تحت تاثیر مستقیم این مکانیسم ها قرار می گیرد. وقتی کانون خانواده دچار تنش و فروپاشی می شود، کودک با چالش های متعددی از جمله کاهش تمرکز، اضطراب، و احساس بی کفایتی مواجه می شود که همگی مانع از یادگیری موثر و مشارکت فعال در فرآیند آموزشی می شوند. این وضعیت می تواند منجر به افت نمرات، ترک تحصیل زودرس، و بروز رفتارهای انحرافی در محیط مدرسه شود. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی و بدون اتکا به داده های میدانی، به واکاوی روابط مفهومی میان طلاق و عملکرد تحصیلی می پردازد. هدف اصلی این پژوهش، تبیین چگونگی تاثیرگذاری متغیرهای میانجی اقتصادی و روان شناختی ناشی از طلاق بر پیشرفت تحصیلی کودکان است. با تحلیل مبانی نظری و یافته های پژوهش های موجود، نشان داده می شود که حمایت عاطفی و ثبات محیطی، پیش شرط های اساسی برای موفقیت تحصیلی هستند و طلاق با سلب این پیش شرط ها، چرخه ای از ناکامی را برای کودک رقم می زند. در نهایت، بر لزوم مداخلات ساختاری برای تقویت تاب آوری کودکان و خانواده ها تاکید می شود.

کلیدواژه ها:

آسیب شناسی اجتماعی طلاق ، عملکرد تحصیلی ، کودکان ، سرمایه اجتماعی