نقش معلم در ایجاد روابطی امن در بهبود فضای کلاسی

فضای عاطفی-اجتماعی کلاس درس، بستری تعیین کننده در فرآیند یادگیری است و امنیت روانی به عنوان سنگ بنای این فضا، نقش غیرقابل انکاری در شکوفایی شناختی، هیجانی و اجتماعی فراگیران ایفا می کند. در این میان، معلم نه به عنوان یک ناظر بیرونی، بلکه در کانونی ترین موقعیت به عنوان معمار اصلی این فضا عمل می کند. این مقاله با رویکردی کیفی و تحلیلی، به بررسی ژرف نقش چندبعدی معلم در ایجاد و تداوم روابط امن در کلاس درس می پردازد. یافته ها موید آن است که معلم از طریق کنش های ارتباطی هدفمند، اعمال انضباط مثبت و حمایت گر، ایجاد ساختارهای پیش بینی پذیر، و بازخوردهای سازنده و احترام آمیز، می تواند بستری از اعتماد، پذیرش و احترام متقابل را بنیان نهد که در آن دانش آموزان از ترس از قضاوت یا تحقیر رها شده و با جرات بیشتری به کاوش فکری، پرسشگری و ریسک پذیری تحصیلی می پردازند. این امر مستلزم به کارگیری مجموعه ای از شایستگی های حرفه ای و شخصیتی شامل هوش هیجانی بالا، همدلی فعال، ثبات عاطفی و آگاهی از اصول روان شناسی رشد است. چالش هایی چون تراکم جمعیت کلاس، فشارهای اجرای برنامه درسی، تنوع نیازهای عاطفی دانش آموزان و محدودیت های آموزشی معلمان، اجرای این نقش را با دشواری مواجه می سازد. غلبه بر این چالش ها نیازمند بازتعریف نظام مند تربیت معلم و ایجاد فرهنگ مدرسه ای حمایت گر است.

کلیدواژه ها:

معلم به عنوان معمار روابط ، امنیت روانی ، فضای کلاسی ایمن ، اعتماد معلم-دانش آموز ، انضباط رابطه محور ، هوش هیجانی معلم ، تعلق خاطر تحصیلی ، ریسک پذیری شناختی