مدرسه به عنوان نظام اجتماعی: نقش معلم در شکل گیری سرمایه های روان شناختی دانش آموزان

چکیدهمدرسه به عنوان یک نظام اجتماعی پویا، نقشی فراتر از انتقال دانش ایفا می کند و بستر اصلی شکل گیری نگرش ها، باورها و منابع روان شناختی دانش آموزان به شمار می رود. در این میان، معلم به عنوان کنشگر محوری این نظام، تاثیر تعیین کننده ای در پرورش سرمایه روان شناختی دانش آموزان دارد. سرمایه روان شناختی شامل مولفه هایی همچون امید، خودکارآمدی، تاب آوری و خوش بینی است که به عنوان منابع درونی، توانایی دانش آموزان را برای مواجهه موثر با چالش های تحصیلی و اجتماعی افزایش می دهد. هدف این مقاله، تبیین نقش معلم در شکل گیری و تقویت سرمایه روان شناختی دانش آموزان در چارچوب مدرسه به مثابه یک نظام اجتماعی است.روش این پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و با اتکا به تحلیل مفهومی و تلفیق دیدگاه های روان شناسی تربیتی و جامعه شناسی آموزش وپرورش انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که رفتارهای حرفه ای معلم، از جمله ایجاد روابط حمایتی، انتظارات مثبت، بازخورد سازنده، عدالت آموزشی و فراهم سازی فرصت های مشارکت اجتماعی، نقش اساسی در تقویت مولفه های سرمایه روان شناختی دانش آموزان دارد. همچنین، معلم با مدیریت هوشمند تعاملات کلاسی و الگوسازی رفتاری، می تواند احساس تعلق، معنا و امنیت روانی را در فضای مدرسه ارتقا دهد که این امر به شکل گیری سرمایه روان شناختی پایدار منجر می شود.نتیجه گیری حاکی از آن است که تقویت سرمایه روان شناختی دانش آموزان نیازمند نگاهی نظام مند به مدرسه و بازتعریف نقش معلم به عنوان تسهیل گر رشد روانی–اجتماعی است. سرمایه گذاری بر توانمندسازی معلمان در این حوزه می تواند پیامدهایی چون افزایش انگیزش تحصیلی، بهبود سازگاری اجتماعی و ارتقای سلامت روان دانش آموزان را به همراه داشته باشد و در نهایت به کارآمدی بیشتر نظام آموزشی منجر شود.