بررسی تاثیر انعطاف پذیری شناختی-هیجانی بر تنظیم هیجان ، مسئولیت پذیری و تفکر خلاق تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر انعطاف پذیری شناختی-هیجانی بر تنظیم هیجان، مسئولیت پذیری و تفکر خلاق تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه دوم مدارس شهر کرمانشاه انجام شد. پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و از منظر پیش بینی متغیرها طراحی شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه دوم مدارس دولتی کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۲۵۰ نفر با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی دنیس و وندروال (۲۰۱۰)، پرسشنامه تنظیم هیجان گراس (۲۰۱۵)، پرسشنامه مسئولیت پذیری بندورا (۱۹۹۷) و پرسشنامه تفکر خلاق استرنبرگ و لوبارت (۱۹۹۶) بودند. داده ها با استفاده از شاخص های آمار توصیفی و روش های استنباطی شامل ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد انعطاف پذیری شناختی-هیجانی با تنظیم هیجان رابطه مثبت و معنادار دارد (p<۰.۰۱, β=۰.۴۶) و می تواند این متغیر را به طور معنادار پیش بینی کند. همچنین یافته ها بیانگر آن بود که انعطاف پذیری شناختی-هیجانی نقش پیش بین قوی مسئولیت پذیری تحصیلی دارد (p<۰.۰۱, β=۰.۵۱) و دانش آموزانی که از سطح بالاتری از انعطاف پذیری شناختی-هیجانی برخوردارند، در انجام تکالیف درسی، پذیرش پیامدهای عملکرد خود و مشارکت فعال در کلاس موفق تر عمل می کنند. افزون بر این، نتایج نشان داد انعطاف پذیری شناختی-هیجانی پیش بین معنادار تفکر خلاق تحصیلی است (p<۰.۰۱, β=۰.۴۸) و افزایش این توانایی موجب رشد ابتکار، انعطاف ذهنی و تولید ایده های نو در فرآیند یادگیری می شود. به طور کلی، یافته های پژوهش نشان داد انعطاف پذیری شناختی-هیجانی نقش اساسی در ارتقای توانایی دانش آموزان برای مدیریت هیجان های خود، پذیرش مسئولیت های تحصیلی و بهره گیری از تفکر خلاق در موقعیت های آموزشی دارد و می تواند به عنوان یک مولفه مهم در طراحی برنامه های آموزشی و مداخلات روان شناختی مدارس مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

انعطاف پذیری شناختی-هیجانی ، تنظیم هیجان ، مسئولیت پذیری تحصیلی ، تفکر خلاق