چالشهای تدلیس و تقلب داور در دعاوی تجاری بررسی حقوقی و رویه ای در نظام حقوقی ایران

نهاد داوری به عنوان یکی از روش های جایگزین حل و فصل اختلافات نقش بسزایی در تسهیل و تسریع رسیدگی به دعاوی تجاری، به ویژه در سطح بین المللی ایفا می کند. با این حال کارآمدی و مقبولیت این نهاد همواره با چالش هایی روبرو بوده که از جمله مهم ترین آنها می توان به امکان بروز تدلیس و تقلب از سوی داوران اشاره کرد. این امر اعتماد طرفین دعوا و بطور کلی جامعه تجاری را نسبت به داوری سلب نموده و اعتبار آرای داوری را مخدوش می سازد. این مقاله با هدف واکاوی ابعاد حقوقی و رویه ای چالش تدلیس و تقلب داور در دعاوی تجاری و تاثیر آن بر اعتبار و کارآمدی داوری در نظام حقوقی ایران، ضمن تبیین جایگاه داوری در نظام حقوقی ایران و بررسی تطبیقی آن با رویه های بین المللی، مفهوم تدلیس و تقلب و مصادیق بارز آن در فرایند داوری از جمله تبانی با یکی از طرفین، پنهان کاری و ارائه اطلاعات نادرست و نقض اصول دادرسی منصفانه را مورد بررسی قرار داده است. علاوه بر این چالش های ناشی از این پدیده در مراحل مختلف رسیدگی داوری از انتخاب داور تا صدور و ابلاغ رای و آثار سوء آن بر حقوق طرفین و اعتبار رای داور مورد بحث و تحلیل قرار می گیرد. در نهایت راهکارهای عملی و موثر برای مقابله با این چالش شامل تقویت سازوکارهای نظارتی مراجع قضایی و نهادهای داوری، تدوین و ترویج آیین نامه اخلاق حرفه ای داوری با ضمانت اجرایی قوی و پیش بینی مسئولیت مدنی، کیفری و انتظامی برای داوران متخلف خواهد بود.

کلیدواژه ها:

داوری ، دعاوی تجاری ، تدلیس ، تقلب ، مسئولیت ، داور ، آیین نامه اخلاق حرفه ای داوری