بررسی روندها و چالشهای توسعه گردشگری عشایری در ایران رویکردی به سوی پایداری و توانمندسازی جوامع محلی

معیشت عشایری امروزه با چالش های جدی همراه شده است. سیاستگذاری های غلط در رابطه با جامعه عشایری، باعث شده است تا تعداد جمعیت عشایر کوچنده نسبت به گذشته کمتر شده و عشایر به یکجانشینی سوق داده می شوند. این در حالی است که جامعه عشایری ایران از پتانسیل های بالایی برای جذب گردشگر برخوردار است که عواید حاصله از آن می تواند به عنوان یک گزینه معیشتی مکمل برای عشایر مطرح باشد. گردشگری عشایری به عنوان یکی از اشکال نوظهور گردشگری فرهنگی و بوم محور ظرفیتی منحصر به فرد برای توسعه پایدار نواحی عشایری و توانمندسازی جوامع محلی به شمار می رود. با توجه به تنوع فرهنگی، سبک زندگی متحرک و زیست بوم های طبیعی خاص در مناطق عشایری ایران، این نوع گردشگری می تواند زمینه ساز افزایش درآمد، حفظ میراث ناملموس و ایجاد اشتغال در این جوامع باشد. با این حال توسعه گردشگری عشایری در ایران با چالش هایی نظیر ضعف زیرساخت ها، نبود برنامه ریزی راهبردی، فقدان آموزش تخصصی و تهدیدهایی برای فرهنگ بومی همراه است. این مقاله با رویکردی توصیفی و مرور نظام مند منابع، به بررسی روندهای جهانی و ملی، ظرفیت ها، چالش ها و راهکارهای توسعه گردشگری عشایری می پردازد و در نهایت، چارچوبی مفهومی برای تقویت پایداری و مشارکت فعال جوامع عشایری در فرایند توسعه گردشگری ارائه می دهد. یافته ها نشان می دهد که رویکردهای مشارکتی آموزش محور و توجه به حفظ اصالت های فرهنگی و طبیعی کلید موفقیت توسعه گردشگری عشایری در ایران خواهند بود.

کلیدواژه ها:

گردشگری عشایری ، توسعه پایدار ، جوامع محلی ، توانمندسازی