واکاوی پیامدهای جامعه شناختی محرومیت اجتماعی با تاکید بر مفهوم توسعه پایدار انسانی (مطالعه موردی: شهر گرگان)

توسعه پایدار انسانی، گفتمانی جامعی است که بر تامین نیازهای فعلی انسان ها بدون تخریب ظرفیت های زیست محیطی برای انتقال آن به نسل های آتی تاکید دارد؛ از سوی دیگر محرومیت های اجتماعی به دلیل محدودیت در تحرک طبقاتی، تنزل فرصت های مشارکت اجتماعی و اقتصادی مانع از تحقق توسعه پایدار می شود. هدف این پژوهش واکاوی پیامدهای جامعه شناختی محرومیت اجتماعی با تاکید بر مفهوم توسعه پایدار انسانی در محلات حاشیه نشین شهر گرگان است. رویکرد تحقیق کیفی است که به روش روش گرندد تئوری انجام شده است و طی آن بر اساس اصل اشباع نظری ۱۵ نفر به صورت هدفمند انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. مقوله بندی حاصل از یافته های کیفی نشان داد که پیامدهای زیست محیطی از قبیل تخریب رودخانه ها، تنزل کیفیت کالبدی و مسکن غیراستاندارد، کاهش مشارکت های اجتماعی و تشدید آسیب های اجتماعی، ضعف های آموزشی، تضادهای فرهنگی و سنت های نادرست، شکاف طبقاتی و مشکلات اقتصادی از جمله پیامدهای محرومیت اجتماعی بوده است که مانع از تحقق توسعه پایدار در شهر گرگان خواهد شد. نتیجه این که نگرش جامع به مسئله محرومیت اجتماعی و رفع آن در مناطق محروم، ضمن شناخت بهتر، زمینه حل مسئله و ارائه راهکارهای عملیاتی در حوزه تدوین الگوی مطلوب شهری و تحقق گفتمان توسعه پایدار را فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، محرومیت اجتماعی ، محلات حاشیه نشین ، گرگان.