گروه ویژه اقدام مالی (FATF) و تحول تنظیم گری در حقوق بین الملل؛ بررسی جامع پیشینه، ساختار و آثار حقوقی

گروه ویژه اقدام مالی (FATF) یکی از نهادهای تاثیرگذار معاصر در عرصه تنظیم روابط مالی بین المللی است که بدون اتکا به معاهدات کلاسیک و بدون برخورداری از شخصیت حقوقی بین المللی به معنای سنتی، نقش مهمی در هدایت رفتار دولت ها و نهادهای مالی ایفا می کند. مسئله اصلی این مقاله تبیین چگونگی شکل گیری، ماهیت حقوقی و سازوکار اثرگذاری FATF در چارچوب حقوق بین الملل است؛ نهادی که توصیه های آن اگرچه از منظر حقوقی الزام آور تلقی نمی شوند، اما در عمل پیامدهایی گسترده و بعضا سخت برای دولت ها به همراه دارند. هدف مقاله، ارائه تحلیلی جامع از پیشینه تاریخی، ساختار نهادی، کارکردها و آثار حقوقی FATF و تبیین جایگاه آن در تحول تنظیم گری بین المللی است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی–تحلیلی بوده و مبتنی بر بررسی اسناد رسمی FATF، گزارش های بین المللی و ادبیات حقوق بین الملل، به ویژه نظریه حقوق نرم و تنظیم گری فراملی است. یافته های پژوهش نشان می دهد FATF نمونه ای شاخص از نهادهای غیرمعاهده ای است که از طریق استانداردسازی و سازوکارهای ارزیابی، به تولید الزام عملی بدون تعهد حقوقی مستقیم دست یافته است. نتیجه گیری مقاله حاکی از آن است که FATF بازتاب دهنده تحولی مهم در منابع و شیوه های اعمال هنجار در حقوق بین الملل معاصر بوده و مطالعه آن برای درک روندهای نوین حاکم بر نظم حقوقی بین المللی ضروری است.

کلیدواژه ها:

FATF ، حقوق بین الملل ، حقوق نرم ، تنظیم گری فراملی ، استانداردهای مالی بین المللی