شناسایی فرودگاه های پرخطر ایران از نظر قرارگیری در معرض رخدادهای گردوخاک

این مطالعه به شناسایی فرودگاه های پرخطر در کشور ازنظر مواجهه با رخدادهای گردوخاک، به عنوان یکی از چالش های بزرگ ایمنی و کارایی در حمل ونقل هوایی، پرداخته است. گردوخاک می تواند به کاهش شدید دید افقی، اختلال در دستگاه های ناوبری و تاخیر یا لغو پروازها منجر شود؛ عواملی که هم ایمنی و هم بهره وری صنعت هوایی را تهدید می کند و اثرات اقتصادی و اجتماعی چشمگیری به دنبال دارد. در این پژوهش، با بهره گیری از داده های هواشناسی و محصولات ماهواره، فرودگاه های پرخطر کشور ازنظر قرارگیری در معرض رخدادهای گردوخاک در طول پنج سال (۲۰۲۳-۲۰۱۹) و به تفکیک فصل شناسایی شدند. به این منظور از عمق نوری هواویزها، تعداد روزهای با دید افقی کم و نیز محاسبه شاخص توفان گردوخاک برای تمام فرودگاه های کشور استفاده شد. نتایج نشان داد که در فصل بهار، فرودگاه های زابل، قشم، زاهدان، شیراز، یزد، در فصل تابستان فرودگاه های زابل، بجنورد، زاهدان، بیرجند، پیام، قشم، در پاییز فرودگاه های زابل، اردبیل، بندرعباس و در زمستان فرودگاه های زابل، زاهدان و بیرجند تحت تاثیر رخدادهای نسبتا شدید گردوخاک قرار دارند. این رخدادها علاوه بر احتمال اختلال در پرواز، موجب آسیب به بدنه و موتور هواپیماها نیز می شوند. بررسی جهت باد غالب در ایستگاه های همدیدی نشان می دهد که بادهای شمالی و شمال غربی در زابل و زاهدان و بادهای جنوب غربی در قشم و بادهای شمالی غربی در بجنورد گردوخاک را از چشمه های فعال گردوخاک مجاور به این مناطق منتقل می کنند.

کلیدواژه ها:

ایران ، دیدافقی ، شاخص توفان گردوخاک ، عمق نوری هواویزها ، فرودگاه ، گردوخاک ، هواپیما