تاثیر نسخه نویسی الکترونیک بر الگوی تجویز پزشکان شاغل در مراکز طرف قرارداد سازمان تامین اجتماعی در شهر کرمانشاه، ایران: یک مطالعه سری زمانی منقطع

مقدمه: نسخه نویسی الکترونیک پزشکی در حوزه بهداشت و درمان، امکانات فراوانی را برای بهبود ارتباطات پزشکی، مدیریت دقیق بیماران و کاهش خطاهای پزشکی فراهم می کند. این فناوری از طریق ثبت و نگهداری الکترونیکی اطلاعات پزشکی، به پزشکان امکان می دهد تا از طریق دسترسی سریع و آسان به اطلاعات بیمار، تصمیمات درمانی بهتری بگیرند. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر نسخه نویسی الکترونیک بر الگوی تجویز خدمات درمانی پزشکان عمومی و متخصص تحت پوشش تامین اجتماعی در شهر کرمانشاه، ایران، انجام شد. مواد و روش­ها: این پژوهش توصیفی-تحلیلی و از نوع تحلیل های سری زمانی (منقطع) بود. داده های مربوط به شاخص های تعداد ویزیت، تجویز دارو، خدمات آزمایشگاهی و خدمات تصویر برداری مرتبط با پزشکان عمومی و متخصص در بازه زمانی فروردین ۱۳۹۸ تا پایان بهمن ۱۴۰۲ جمع آوری شد. داده ها با استفاده از نرم افزار STATA تجزیه وتحلیل گردیدند تا تغییرات آنی و بلندمدت ناشی از اجرای نسخه الکترونیک ارزیابی شود. برای جلوگیری از رگرسیون کاذب، از آزمون های آماری همچون ریشه واحد دیکی فولر استفاده شد. یافته­ های پژوهش: پس از اجرای نسخه نویسی الکترونیک، ویزیت پزشکان متخصص به طور میانگین ۷۴/۳۱ درصد به ازای هر ۱۰ هزار نفر افزایش یافته بود. برای پزشکان عمومی، ویزیت ها تنها ۴۳/۱۷ درصد رشد داشت و تغییرات آنی با افزایش ۴۹ ویزیت معنادار نبود (P=۰.۱۱). تعداد اقلام دارویی نسخه شده از سوی متخصصان و پزشکان عمومی به ترتیب ۸/۵ و ۱۳ درصد افزایش نشان داد؛ همچنین خدمات پاراکلینیکی آزمایشگاهی و تصویربرداری نیز به ترتیب برای متخصصان ۴/۱۰ درصد و ۶۰ درصد و برای پزشکان عمومی ۶/۸ درصد و ۵/۱۴ درصد افزایش یافت. بحث و نتیجه گیری: هرچند در دوره مورد بررسی تغییرات کمی در تعداد ویزیت ها، اقلام دارویی و خدمات پاراکلینیکی مشاهده شد، اما افزایش یا کاهش این شاخص ها به تنهایی نمی تواند بیانگر بهبود یا افت کیفیت تجویز باشد. انتظار می رود نسخه نویسی الکترونیک در بلندمدت از طریق افزایش شفافیت، استانداردسازی فرایند تجویز و امکان پایش دقیق تر خدمات، زمینه اصلاح رفتار تجویزی پزشکان و استفاده منطقی تر از خدمات درمانی را فراهم آورد. بنابراین، قضاوت درباره مطلوب بودن تغییرات مشاهده شده نیازمند بررسی های تکمیلی با تمرکز بر شاخص های کیفی و تناسب تجویز خدمات است.

کلیدواژه ها:

Social Security ، electronic prescribing ، interrupted time series analysis ، physician prescribing pattern ، تامین اجتماعی ، نسخه نویسی الکترونیک ، تحلیل سری زمانی منقطع ، الگوی تجویز پزشکان