بررسی ابعاد خودکارآمدی بیماران مولتیپل اسکلروزیس در استان چهارمحال و بختیاری در سال ۱۴۰۳

مقدمه: خودکارآمدی به عنوان یک مفهوم مهم در مدیریت بیماری های مزمن است. این مطالعه برای اولین بار، با هدف بررسی ابعاد خودکارآمدی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس (MS) در استان چهارمحال و بختیاری انجام شد. مواد و روش­ها: این مطالعه مقطعی در سال ۱۴۰۳ صورت گرفت. جامعه هدف بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس استان چهارمحال و بختیاری بودند که در کمیسیون تشخیص MS دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد پرونده فعال داشتند. بیماران بالای ۲۰ سال که دست کم یک سال از تشخیص بیماری آنان گذشته بود، وارد مطالعه گردیدند. درمجموع، ۱۷۵ بیمار به صورت تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه ۱۱ سوالی خودکارآمدی اختصاصی بیماران MS بود که در سه بعد استقلال-فعالیت، کنترل شخصی و نگرانی ها-علایق و با دامنه نمره ۰ تا ۱۰۰ طراحی شده است. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS vol.۲۱ تحلیل گردیدند و سطح معنی داری آماری ۰۵/۰>P در نظر گرفته شد. یافته­ های پژوهش: میانگین و انحراف معیار نمرات خودکارآمدی در ابعاد استقلال-فعالیت ۱۷/۱۳±۷۱/۵۲، کنترل شخصی ۳۵/۱۶±۷۴/۵۴، نگرانی-علایق ۵۲/۱۷±۰۰/۴۲ و نمره کلی خودکارآمدی ۹۳/۶±۸۱/۴۹ بود که در سطح متوسط قرار داشت. میان سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری و دو بعد کنترل شخصی و نگرانی-علایق رابطه آماری معنی داری مشاهده گردید، به گونه ای که در بیماران دارای سابقه خانوادگی، میانگین نمره کنترل شخصی به طور معنی داری کمتر و نمره بعد نگرانی-علایق بیشتر بود؛ همچنین محل سکونت با ابعاد استقلال-فعالیت و کنترل شخصی ارتباط معنی دار داشت و ساکنان مناطق شهری نمرات بالاتری در این دو بعد کسب کردند (P<۰.۰۵). بحث و نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان می دهد که طراحی و اجرای مداخلات آموزشی و روان شناختی با هدف ارتقای خودکارآمدی بیماران مبتلا به MS، به ویژه در افراد دارای سابقه خانوادگی بیماری و ساکنان مناطق روستایی، ضروری است.

کلیدواژه ها:

Multiple sclerosis ، self-efficacy ، quality of life ، مالتیپل اسکلروزیس ، خودکارآمدی ، کیفیت زندگی