نارسایی های برنامه های آموزشی کارشناسی ارشد پرستاری در ایران و راهبردهای ارتقا: مرور سیستماتیک

مقدمه: تحولات سریع نظام سلامت و پیچیدگی مراقبت های پرستاری، بازنگری مستمر برنامه های آموزشی را الزامی کرده است. برنامه درسی پرستاری نقشی اساسی در تربیت پرستاران متخصص دارد، اما شواهد نشان می دهد که برنامه های کارشناسی ارشد پرستاری ایران با نیازهای جامعه و استانداردهای بین المللی هم راستا نیستند. شناسایی نارسایی های موثر بر کارایی برنامه ها و ارائه راهکارهای بهبود می تواند به ارتقای کیفیت آموزش و صلاحیت حرفه ای فارغ التحصیلان منجر شود. این پژوهش با هدف مرور نظام مند مطالعات تطبیقی برنامه های آموزشی کارشناسی ارشد پرستاری ایران و دانشگاه های معتبر جهان و شناسایی چالش های موجود انجام شد. روش کار: این پژوهش، مرور نظام مند بر اساس دستورالعمل پریزما است. جستجو با کلیدواژه های «پرستاری»، «مطالعه تطبیقی»، «برنامه درسی»، «برنامه آموزشی»، «کارشناسی ارشد پرستاری» و «کوریکولوم»، با استفاده از عملگرهای بولی OR و AND در پایگاه های Web of Science، PubMed، Scopus، SID، ISC، Magiran، Cochrane و Google Scholar بین سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ انجام شد. از میان ۱۷۵۷۲ مقاله بازیابی شده، ۴۲ مطالعه بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شد. کیفیت مقالات با چک لیست برنامه مهارت های ارزیابی نقادانه مطالعات (۲۰۱۸) ارزیابی و داده ها به روش تحلیل محتوای استقرایی تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: دو طبقه اصلی شامل «نارسایی های ساختاری و محتوایی» (چهار طبقه فرعی: ساختار برنامه، الزامات پذیرش، محتوای درسی، و نقش ها و مهارت های حرفه ای) و «راهبردهای ارتقای کیفیت» (چهار طبقه فرعی آموزش و پژوهش مبتنی بر شواهد، تلفیق آموزش نظری و عملی، توسعه مهارت های مدیریتی و رهبری، و بهره گیری از فناوری های نوین تدریس) شناسایی شد. نتیجه گیری: برنامه های موجود به دلیل فقدان ماهیت تخصصی، عدم انطباق با نیازهای جامعه و نبود جایگاه حرفه ای مشخص، کارآمدی لازم را ندارند. بازنگری مبتنی بر پژوهش، آموزش بالینی واقعی، تقویت مهارت های تصمیم گیری و به کارگیری روش های نوین آموزشی می تواند کیفیت و اثربخشی آن را بهبود بخشد.

کلیدواژه ها:

Content analysis ، Curriculum ، Educational program ، Nursing education ، Master's degree ، Comparative study ، تحلیل محتوا ، برنامه درسی ، برنامه آموزشی ، آموزش پرستاری ، کارشناسی ارشد ، مطالعه تطبیقی