تغییر وزن در طول درمان بیماری سل و عوامل مرتبط با آن: یک مطالعه کوهورت تاریخی در استان گلستان (۱۳۹۹)

زمینه و هدف: سل شایع ترین بیماری عفونی است که منجر به مرگ بیماران در دنیا می شود که عامل آن باکتری مایکوباکتریوم توبرکلوزیس است. کاهش وزن اغلب در بیماران مبتلا به سل هنگام تشخیص بیماری دیده می شود. تغییر وزن بدن بیماران به عنوان یک مارکر پیش بینی کننده بالقوه نتیجه درمان سل به ویژه در سل حساس به دارو شناسایی شده است. این مطالعه به منظور ارزیابی تغییر وزن در طول درمان بیماری سل و عوامل مرتبط با آن در استان گلستان انجام شد. روش بررسی: این مطالعه کوهورت تاریخی روی ۳۴۸ بیمار (۱۷۸ مذکر و ۱۷۰ مونث) مبتلا به سل مراجعه کننده به مراکز بهداشت استان گلستان در سال ۱۳۹۹ انجام شد. متغیرهای سن، جنسیت، نوع سل، وزن قبل و بعد از درمان، سکونت در شهر یا روستا و نتیجه درمان، از پرونده بیماران در سامانه TB Register استخراج شد. سپس وزن بیماران در سه گروه ریوی اسمیر مثبت، ریوی اسمیر منفی و خارج ریوی، قبل و بعد از درمان مقایسه گردید. یافته ها: وزن بیماران بعد از درمان به طور متوسط ۱.۹۸ کیلوگرم افزایش آماری معنی داری یافت (P<۰.۰۵). افزایش وزن بعد از درمان بر اساس درجه مثبت بودن اسمیر خلط در بیماران ریوی (اسمیر مثبت و منفی) نسبت به بیماران خارج ریوی بیشتر بود و به طور کلی افزایش وزن در هر سه گروه ریوی اسمیر مثبت، ریوی اسمیر منفی و خارج ریوی از نظر آماری معنی دار بود (P<۰.۰۵). افزایش وزن در هر سه گروه اسمیر خلط مثبت (یک تا سه مثبت)، از نظر آماری معنی دار بود (P<۰.۰۵). بیشترین تغییر وزن در بیماران دارای اسمیر خلط دو مثبت رخ داد. افزایش میانگین وزن هم در بیماران اسمیر خلط منفی و هم سایر حالات از نظر آماری معنی دار بود (P<۰.۰۵). افراد دارای اسمیر خلط منفی نسبت به سایر حالات افزایش وزن بیشتری داشتند. هر چند افزایش وزن در مردان کمی بیشتر از زنان بود؛ اما در هر دو گروه مردان و زنان از نظر آماری معنی دار بود (P<۰.۰۵). افزایش میانگین وزن در بیماران ساکن شهر و روستا از نظر آماری معنی دار بود (P<۰.۰۵). به طوری که بیماران ساکن روستا نسبت به بیماران ساکن شهر افزایش وزن بیشتری داشتند. افزایش وزن بیماران در گروه سنی زیر ۱۵ سال، ۶۵-۱۵ سال و نیز بالاتر از ۶۵ سال از نظر آماری معنی دار بود (P<۰.۰۵). کمترین تغییر وزن در گروه سنی بیشتر از ۶۵ سال و بیشترین تغییر در گروه سنی کمتر از ۱۵ سال مشاهده شد. نتیجه گیری: نوع بیماری سل از جمله سل ریوی یا خارج ریوی، درجه مثبت بودن اسمیر خلط، نتایج نهایی درمان، جنسیت، محل سکونت و سن از عوامل مرتبط با تغییر وزن در بیماران مبتلا به سل بودند.

کلیدواژه ها:

Tuberculosis ، Tuberculosis ، Pulmonary ، Tuberculosis ، Extrapulmonary ، Body Weight Changes ، بیماری سل ، ریوی ، خارج ریوی ، تغییرات وزن