تاثیر سبک های فرزندپروری بر پیشرفت تحصیلی و سلامت روان دانش آموزان در بافت فرهنگی ایران

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر سبک های مختلف فرزندپروری بر پیشرفت تحصیلی و سلامت روان دانش آموزان دوره ابتدایی در بافت فرهنگی ایران انجام شد (هومن، ۱۳۹۹). خانواده به عنوان اولین و پایدارترین نهاد اجتماعی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری رفتارها، نگرش ها و عملکرد تحصیلی فرزندان ایفا می کند (پورمحمدی، ۱۴۰۱). مطالعه حاضر با رویکرد آمیخته (ترکیب کمی و کیفی) و با روش توصیفی-همبستگی و تحلیل پدیدارشناختی انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان و والدین آنان در شهر رشت بود که ۳۰۰ دانش آموز به روش نمونه گیری خوشه ای و ۴۰ والد به روش هدفمند انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه سبک های فرزندپروری بامریند، پرسشنامه سلامت روان (GHQ-۲۸) و مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری شدند. یافته های کمی نشان داد که سبک فرزندپروری مقتدرانه با پیشرفت تحصیلی بالاتر و سلامت روان بهتر همبستگی مثبت و معناداری دارد، در حالی که سبک های سهل گیرانه و مستبدانه با افزایش اضطراب، افسردگی و عملکرد تحصیلی پایین تر مرتبط بودند (Baumrind, ۲۰۱۳). تحلیل داده های کیفی نیز پنج مضمون اصلی را آشکار کرد: «توقعات تحصیلی متناقض»، «ارتباط عاطفی مشروط»، «کنترلگری هیجانی»، «الگوی نقش پذیری جنسیتی» و «فاصله نسلی در ارزش ها». نتیجه گیری کلی نشان می دهد که تعامل پیچیده بین الگوهای فرهنگی بومی و ابعاد روانشناختی سبک های فرزندپروری، تاثیر عمیقی بر پیامدهای تحصیلی دانش آموزان دارد (Darling & Steinberg, ۲۰۲۱).

کلیدواژه ها:

سبک های فرزندپروری ، پیشرفت تحصیلی ، سلامت روان دانش آموزان ، فرزندپروری مقتدرانه ، بافت فرهنگی ایران ، روانشناسی تربیتی