عوامل موثر بر کارایی انرژی تولید سیب زمینی در شهرستان اردبیل

در دهه های اخیر توجه به مولفه انرژی از جمله اهداف مهم توسعه پایدار به شمار می آید چرا که این مولفه از یکسو نقش تعیین کننده و مهمی در رشد اقتصادی دارد و از سوی دیگر استفاده مازاد و بیش از حد نیاز از آن اثرات مخرب و جبران ناپذیری بر محیط زیست و منابع طبیعی به همراه دارد. در این راستا مطالعه کارایی انرژی و بهینه سازی مصرف آن در فرآیند تولید محصول بیش از پیش نمایان می شود. بدین ترتیب هدف مطالعه حاضر ارزیابی عوامل موثر بر کارایی انرژی تولید سیب زمینی در شهرستان اردبیل می باشد. جمع آوری اطلاعات لازم از طریق تکمیل پرسشنامه از ۱۶۰ کشاورز سیب زمینی کار شهرستان اردبیل صورت گرفته و سپس داده ها با استفاده از هم ارزهای استاندارد به میزان انرژی تبدیل شد. جهت نیل به هدف تحقیق از رهیافت تولید مرزی تصادفی همراه با مدل عدم کارایی استفاده به عمل آمد. نتایج نشان داد که میانگین کارایی انرژی مزارع ۸۶/۱۵ درصد به دست آمد که در صورت استفاده بهینه و اصولی از منابع انرژی در فرآیند تولید محصول می توان انرژی خروجی محصول را حدود ۱۴ درصد افزایش داد. مواردی نظیر سن، تجربه، سطح زیرکشت، مالکیت اراضی و شغل اصلی کشاورز تاثیر مثبت و معنی داری بر کارایی دارند. در واقع هر چه سطح زیرکشت محصول افزایش یابد، عدم کارایی کاهش و لذا کارایی انرژی محصول سیب زمینی بهبود پیدا خواهد کرد. بنابراین ایجاد بستر مناسب جهت فعالیت افراد با تجربه و دارای شغل اصلی کشاورزی و نیز بسترسازی برای افزایش سطح زیرکشت می تواند صرفه های ناشی از مقیاس تولید سیب زمینی را قوت بخشد.

کلیدواژه ها:

اردبیل ، سیب زمینی ، رهیافت مرزی تصادفی ، کارایی انرژی