برآورد و اولویت بندی متغیرهای کلان اقتصادی بخش کشاورزی در استانهای ایران با استفاده از ماتریس حسابداری اجتماعی چند منطقه ای

شناسایی ظرفیت ها و توانمندی های مناطق هر کشور در تولید کالاها و خدمات بخصوص بخش کشاورزی نقش بسیار مهمی در توسعه اقتصادی مناطق دارد. از این رو این مطالعه به بررسی متغیرهای اقتصادی در بخش کشاورزی در استان های ایران و اولویت بندی استان ها از این منظر با استفاده از ماتریس حسابداری اجتماعی چند منطقه ای و روش آنتروپی-تاپسیس پرداخته است. به همین سبب ابتدا جدول داده-ستانده چند منطقه ای با روش Charm-Ras طراحی و سپس برای اولین بار در ایران ماتریس حسابداری اجتماعی چند منطقه ای با مجموعه ای از آمار بدست آمده است. پس از آن در برخی از متغیرها به اولویت بندی استان ها با روش آنتروپی-تاپسیس پرداخته شده است و نیز از نتایج شاخص های پیوند پسین و پیشین مستقیم و نیز پیوند پسین و پیشین مستقیم و غیر مستقیم که هر کدام مفهوم متفاوتی دارند نیز استفاده شده است. نتایج با توجه به متغیرهای ارزش افزوده، تقاضای خانوار، تقاضای هزینه، واسطه خالص، صادرات خارجی، واردات و صادرات بین استانی و به خارج از کشور برای زیر بخش های کشاورزی زراعت و باغبانی، جنگلداری، دامداری، ماهیگیری و مواد غذایی و آشامیدنی و انتقالی ها بین نهادها به منظور اولویت بندی استان ها نشان دهنده آن ست که بین جمعیت و ارزش افزوده و تقاضای خانوار در زیر بخش های کشاورزی ارتباط مثبت وجود دارد. نتایج پیوندهای پسین و پیشین مستقیم و پیوندهای پسین و پیشین مستقیم و غیرمستقیم نشان داد که زیر بخش های کشاورزی برخی از استان ها قابلیت آن را دارند که تقاضا برای تولیدات واسطه ای سایر بخش ها را بیش از بخش های دیگر نسبت به استان دیگر افزایش دهند؛ لذا به سبب عدم توزیع مناسب منابع و وجود ظرفیت های تولیدی برخی استان ها که مورد کم توجهی برنامه ریزان قرار گرفته است لازم است برنامه ریزان منابع را به طور مناسب بین تمامی استان ها با توجه ویژه به ظرفیت های زیربخش های کشاورزی توزیع کنند تا تمامی استان ها به توسعه دست یابند و نیز برنامه ریزی منطقه ای و بخشی را در کنار برنامه ریزی ملی انجام دهند.

کلیدواژه ها:

متغیرهای اقتصادی ، جدول داده-ستانده چند منطقه ای ، ماتریس حسابداری اجتماعی چند منطقه ای ، روش آنتروپی – تاپسیس