بررسی اقتصادی زراعت سویا با تاکید بر بهره وری نهاده ی آب در استان گلستان

با توجه به ضرورت تامین نیازهای تغذیه ای جمعیت فزاینده رشد بهره وری منابع به عنوان راهکار اساسی افزایش تولیدات کشاورزی در کانون توجهات برنامه ریزان کلان بخش کشاورزی کشورها قرار گرفته است؛ بنابراین امروزه رشد بهره وری محور از مهم ترین رویکردهای سیاستی بخش کشاورزی محسوب می شود. در این تحقیق بهره وری نهاده ی آب در زراعت سویا در استان گلستان از زوایای مختلف و با بهره مندی از روش های بهره وری جزئی، تابع عملکرد آب، تحلیل همبستگی و مقایسه میانگین بررسی و تحلیل شده است. بر اساس نتایج، بهره وری جزئی فیزیکی نهاده آب به طور متوسط ۰.۷۴ و مقادیر کمینه و بیشینه آن به ترتیب ۰.۵۶ و ۲.۶۹ محاسبه شده است. همچنین بهره وری ارزشی نهاده آب بر حسب سود ناخالص در هکتار نشان داد که تخصیص هر یک مترمکعب آب در زراعت سویا به طور میانگین ۷۸۷۱۹ ریال سود ناخالص ایجاد می کند. دامنه تغییرات این شاخص ها بیانگر امکان پذیری رشد آن است. نتایج تخمین تابع عملکرد آب نشان داد که ۱۸ درصد تغییرات عملکرد سویا متاثر از تغییرات نهاده آب مصرفی می باشد که قابل توجه بوده و به نوعی بیانگر اهمیت نهاده آب در زراعت سویا در استان گلستان است. افزون بر این مقادیر کشش تولید (۰.۰۳۵) و نیز بهره وری نهایی نهاده آب (۰.۰۲۳) مبین این نکته است که در شرایط مزارع مورد بررسی افزایش مصرف نهاده آب تاثیر نهایی قابل توجهی بر افزایش عملکرد سویا نخواهد داشت زیرا از بیشینه ظرفیت و پتانسیل تولیدی آن استفاده شده است؛ بنابراین افزایش بهره وری نهایی آب نیازمند پیشرفت و تحول در فناوری تولید سویا و مهارت های مدیریتی سویاکاران خواهد بود.

کلیدواژه ها:

بهره وری ، تابع عملکرد آب ، سویا ، استان گلستان