ارزیابی و اولویت بندی مفاد قرارداد در کشت قراردادی برنج از نگاه کشاورزان

هدف از این مطالعه ارزیابی تغییرات در قرارداد برنج می باشد. داده های تحقیق از طریق میدانی و مصاحبه با ۱۸ کارشناس در مرحله (AHP) و ۹۵ کشاورز منطقه بدست آمد. نتایج نشان داد متغیرهای قیمت و نحوه پرداخت، رقم برنج تولید شده و نوع وثیقه و ضامن به ترتیب با ضرایب ۰/۰۸۲، ۰/۰۷۹، ۰/۰۵۷ و ۰/۰۵۴ اهمیت زیادی در بین مفاد قرارداد دارند. با انتخاب این متغیرها، وضعیت اصلاح شده در سه سطح پیشنهاد گردید. در ادامه ۹ کارت سه گزینه ای در اختیار کشاورزان قرار گرفت. این سه گزینه (الف) وضعیت موجود شرایط تبیین شده در قرارداد فعلی، (ب) یکی از ترکیبات اصلاح شده و (ج) رد هر دو گزینه که نشان از عدم تمایل کشاورز به مشارکت در قرارداد فعلی و قرارداد اصلاح شده می باشد. برای اندازه گیری اثر هر یک از ویژگی ها در سطوح مختلف از لاجیت ترتیبی استفاده گردید. با توجه به نتایج آزمون، انتخاب کشاورزان در چهار سطح عدم مشارکت، مشارکت ۲۵، ۵۰ و ۱۰۰ درصدی در قرارداد طبقه بندی شدند. نتایج برآورد مدل لاجیت حاکی از اهمیت معنادار متغیر قیمت (در تمام سطوح مشارکت)، نوع ضمانت قرارداد در بین مشارکت کنندگان، رقم برنج پرمحصول یا مرغوب برای کشاورزان با مشارکت متوسط و بالا؛ مقدار محصول تنها برای تمایلات بالا در مشارکت اثر معنی دار داشته است. به این ترتیب مهم ترین تغییرات برای جذابیت بیشتر قرارداد برای کشاورزان اصلاح قیمت و بعد از آن نوع ضمانت می باشد.

کلیدواژه ها:

کشاورزی قراردادی ، لاجیت ترتیبی تعمیم یافته ، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی ، روش آزمون انتخاب