ارزیابی کارایی فنی تولید پیاز و عوامل موثر بر آن در دشت تبریز

یکی از اهداف اقتصاد کشاورزی کمک به استفاده بهینه و اصولی از منابع و امکانات تولید جهت پاسخ به نیاز مبرم جمعیت در حال رشد جهان می باشد. برای این منظور دستیابی به تولید بیشتر و رشد اقتصادی بالاتر از طریق بهبود کارایی و بهره وری عوامل امری لازم و اجتناب ناپذیر است. بدین ترتیب هدف مطالعه حاضر ارزیابی کارایی فنی تولید پیاز و عوامل موثر بر آن در دشت تبریز می باشد. اطلاعات مورد نیاز برای نیل به هدف پژوهش از طریق تکمیل پرسشنامه از ۱۴۰ کشاورز پیازکار در سال زراعی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ جمع آوری شد. جهت محاسبه کارایی از رهیافت تحلیل پوششی داده ها و برای شناخت عوامل موثر بر آن از مدل رگرسیون توبیت استفاده به عمل آمد. نتایج نشان داد متوسط کارایی فنی در حالت بازده ثابت نسبت به مقیاس برابر ۶۱ درصد و در حالت بازده متغیر نسبت به مقیاس برابر ۶۴ درصد می باشد. همچنین میانگین کارایی مقیاس هم مطابق نتایج به دست آمده برابر با ۸۷/۹۵ درصد می باشد. نتایج تخمین مدل توبیت نشان داد، سن، تحصیلات، سطح زیرکشت، تعداد قطعات زمین زراعی و تعداد اعضای خانوار از جمله عوامل تاثیرگذار بر کارایی بودند. با توجه به نتایج توصیه می گردد با کشاورزان دارای تحصیلات و با تجربه تر ارتباط و تعامل بیشتری برقرار گردد ضمن اینکه تولید محصول در قطعات محدود ولی بزرگ تر و به عبارتی تولید در مقیاس وسیع تر می تواند به بهبود کارایی و سودآوری تولید محصول پیاز در منطقه منجر شود.

کلیدواژه ها:

پیاز ، تحلیل پوششی داده ها ، توبیت ، دشت تبریز ، کارایی فنی