نقش ریسک اعتباری در ارتباط بین حاکمیت شرکتی و عملکرد مالی

چکیده - هدف این پژوهش بررسی نقش ریسک اعتباری در ارتباط بین حاکمیت شرکتی و عملکرد مالی بانک های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. اهمیت این موضوع از آنجا ناشی می شود که کارایی و ثبات مالی بانک ها نه تنها تحت تاثیر تصمیمات مدیریتی و ساختار حاکمیت شرکتی قرار دارد بلکه به میزان کنترل و مدیریت ریسک های اعتباری نیز وابسته است. بر این اساس پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش است که آیا حاکمیت شرکتی از طریق تاثیرگذاری بر سطح ریسک اعتباری می تواند عملکرد مالی بانک ها را بهبود بخشد یا خیر. جامعه آماری تحقیق شامل ۱۴ بانک پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است که اطلاعات مالی آنها طی دوره زمانی ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ در دسترس بوده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و از نظر هدف کاربردی است. داده ها از صورت های مالی حسابرسی شده و گزارش های رسمی بانک ها گردآوری و با استفاده از مدل داده های پانلی (Panel Data) و آزمون های F، لیمر، هاسمن و سوبل تحلیل شدند. متغیرهای اصلی پژوهش شامل شاخص حاکمیت شرکتی (CGI) به عنوان متغیر مستقل، ریسک اعتباری (CRISK) به عنوان متغیر میانجی و بازده دارایی ها (ROA) به عنوان شاخص عملکرد مالی در نظر گرفته شدند. نتایج تحقیق نشان داد که حاکمیت شرکتی تاثیر منفی و معناداری بر ریسک اعتباری بانک ها دارد؛ به بیان دیگر ارتقای کیفیت حاکمیت شرکتی موجب کاهش مطالبات غیرجاری و بهبود کنترل ریسک های اعتباری می شود. همچنین مشخص گردید که حاکمیت شرکتی تاثیر مثبت و معناداری بر عملکرد مالی بانک ها دارد و ریسک اعتباری اثر منفی و معناداری بر عملکرد مالی بر جای می گذارد. افزون بر این یافته های آزمون سوبل نشان داد که ریسک اعتباری نقش میانجی معناداری در رابطه بین حاکمیت شرکتی و عملکرد مالی ایفا می کند؛ به گونه ای که بخشی از تاثیر مثبت حاکمیت شرکتی بر عملکرد مالی از مسیر کاهش ریسک اعتباری منتقل می شود. بر اساس نتایج پژوهش پیشنهاد می شود بانک ها با تقویت استقلال هیئت مدیره، افزایش شفافیت اطلاعاتی، ایجاد کمیته های ریسک فعال و پیاده سازی نظام های پاداش مبتنی بر عملکرد، ریسک نظام حاکمیت شرکتی خود را ارتقا دهند تا بتوانند ریسک های اعتباری را کنترل کرده و بازده مالی پایدارتری به دست آورند، همچنین سیاست گذاران بانکی و نهادهای ناظر نظیر بانک مرکزی و سازمان بورس می توانند از یافته های این پژوهش برای تدوین دستورالعمل های جدید در زمینه افشای اطلاعات حاکمیت شرکتی و ارزیابی شاخص های ریسک بانکی بهره ببرند.

کلیدواژه ها:

حاکمیت شرکتی ، ریسک اعتباری ، عملکرد مالی ، بازده دارایی ها ، بانک های پذیرفته شده در بورس تهران