عوامل موثر بر شکل گیری الگوهای نوظهور آرزوهای مسیر شغلی در نوجوانان با افق ۲۰۵۰

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل چندسطحی و الگوهای نوظهور موثر بر شکل گیری آرزوهای مسیر شغلی نوجوانان در بستر تحولات سیاسی، اقتصادی، فناورانه و فرهنگی و با افق آینده نگر ۲۰۵۰ انجام شد. روش و ابزار: این مطالعه با رویکرد ترکیبی و اکتشافی انجام گرفت و شامل تحلیل نظرات متخصصان و مرور حیطه ای ادبیات علمی بود. در بخش کیفی، ۱۴ متخصص از حوزه های مرتبط به صورت هدفمند انتخاب و با آن ها مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. در بخش مرور حیطه ای، ۱۶ مقاله نمایه شده در پایگاه اسکوپوس (۲۰۰۰–۲۰۲۴)، پس از اعمال ملاک های ورود و خروج تحلیل شدند. داده ها با روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها:  پنج الگوی نوظهور شناسایی شد: (۱) تغییر معنایی آرزوها از منزلت های پایدار به موفقیت های فوری و نمادین؛ (۲) فشارهای اقتصادی و تضعیف انسجام هویت شغلی؛ (۳) نقش برجسته فناوری، رسانه و هویت های مجازی؛ (۴) کاهش مرجعیت خانواده و نهادهای آموزشی و تقویت الگوگیری رسانه ای؛ و (۵) شکاف میان سیاست گذاری رسمی و واقعیت های نسلی و پیامدهای آن بر انتخاب های شغلی ناپایدار. نتیجه گیری: آرزوهای مسیر شغلی نوجوانان در حال گذار از اهداف سنتی و معنا محور به مسیرهای فناورانه، رسانه ای و کوتاه مدت است. این تحول، ضرورت بازنگری در سیاست های آموزشی، برنامه های مهارت آموزی و تقویت مشاوره مسیر شغلی را برای طراحی آگاهانه تر آینده شغلی نوجوانان برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

Career aspirations ، Experts ، Adolescents ، Scoping Review ، PESTEL model ، آرزوهای مسیرشغلی ، خبرگان ، نوجوانان ، مرور حیطه ای ، مدل PESTEL