طراحی و اعتباریابی بسته آموزشی توانمندسازی مربیان پیش دبستانی و بررسی اثربخشی آن در رشد اجتماعی نوآموزان جهت ورود موفق به مدرسه: یک مطالعه آمیخته

برنامه­های آموزش اولیه دوران کودکی اگر به خوبی طراحی شده باشند، می توانند اثرات مثبت، قابل توجه و طولانی مدتی بر نوآموزان داشته باشد. در این راستا پژوهش حاضر با هدف تدوین بسته آموزشی توانمندسازی مربیان پیش دبستانی و بررسی اثربخشی آن در رشد اجتماعی نوآموزان جهت ورود موفق به مدرسه انجام شد. روش پژوهش آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) بود. در بخش کیفی از روش پدیدارشناسی و روش نمونه­گیری نظری تا رسیدن به اشباع استفاده شد و در بخش کمی از طرح پیش­آزمون-پس­آزمون با پیگیری یک­ماهه استفاده شد. جامعه آماری بخش کیفی شامل مربیان خانم شاغل در مراکز پیش دبستانی دخترانه در مناطق ۱، ۳، ۴، ۱۲ و ۱۳ شهر تهران و جامعه آماری بخش کمی نوآموزان دختر مشغول به تحصیل در مراکز پیش دبستانی منطقه ۱۴ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بودند. در بخش کیفی ابتدا از ۱۸ نفر از مربیان مراکز پیش دبستانی مصاحبه به عمل آمد. برای تجزیه وتحلیل داده­های کیفی حاصل از مصاحبه از روش تحلیل مضمون استفاده شد و کدگذاری باز و محوری برای استخراج زیر مقوله ها و مقوله­ها انجام گردید و بسته آموزشی تدوین شد. سپس برای اعتباریابی ۱۵ نفر از متخصصان و خبرگان، اعتباریابی بسته آموزشی را با روش­های نسبت روایی محتوایی (CVR) و شاخص روایی محتوایی (CVI) والتز و باسل انجام دادند. در بخش کمی نمونه آماری ۳۰ نفر از نوآموزان دختر پیش دبستانی بودند که به روش تصادفی (قرعه کشی) انتخاب و در گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش بسته آموزشی را در ۱۲ جلسه دریافت کرد و گروه کنترل مداخله­ای دریافت نکرد. برای جمع­آوری داده­ها از پرسش­نامه رشد اجتماعی وایلند استفاده شد. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته با اندازه گیری­های مکرر در نرم­افزار SPSS (نسخه ۲۵) تحلیل شد. نتایج اعتباریابی نشان داد که CVI بسته تدوین شده بالاتر از ۷۹/۰ و CVR بیشتر ۴۹/۰ است، بنابراین اعتبار بسته آموزشی تایید گردید. نتایج بخش کمی نشان داد آموزش بسته توانمندسازی به طور معناداری بر افزایش رشد اجتماعی نوآموزان پیش دبستانی موثر بوده و تاثیر آن ماندگاری داشته است (۰۵/۰>p). روان­شناسان تربیتی و مربیان آموزش پیش دبستانی از الگوی آموزشی تدوین و رواسازی شده در پژوهش حاضر می توانند برای تقویت رشد اجتماعی نوآموزان پیش دبستانی استفاده نمایند.

کلیدواژه ها:

مربیان پیش ‎دبستانی ، رشد اجتماعی ، نوآموزان ، مطالعه آمیخته ، محتوای آموزشی ، توانمندسازی.