معماری تجارب یادگیری اصیل: ترجمان ساحت های شش گانه برنامه درسی ملی به عمل آموزشی

زمینه و هدف: برنامه درسی ملی ایران، با معرفی «ساحت های شش گانه تربیت»، گذار از آموزش موضوع-محور و گسسته به تربیت یکپارچه و کل نگر را هدف قرار داده است. با این حال، معلمان و برنامه ریزان درسی در ترجمه این مفهوم نظری به فعالیت های عملی و تجارب یادگیری معنادار در کلاس درس با چالش مواجه اند. هدف این مقاله، ارائه یک چارچوب عملیاتی برای طراحی تجارب یادگیری اصیل است که بتواند به صورت همزمان چندین ساحت تربیتی را پوشش داده و به تحقق اهداف برنامه درسی ملی کمک کند.روش شناسی: این پژوهش با استفاده از روش مروری-سنتزی، به بررسی و تلفیق ادبیات حوزه طراحی آموزشی، رویکردهای نوین تدریس (یادگیری مبتنی بر پروژه، یادگیری مبتنی بر مسئله) و مفاد برنامه درسی ملی پرداخته است. منابع از پایگاه های علمی داخلی انتخاب و مفاهیم کلیدی آن ها برای ارائه یک الگوی عملی ترکیب شده اند.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که رویکرد سنتی تدریس (معلم-محور و کتاب-محور) ذاتا تک ساحتی است. برای تحقق تربیت چندساحتی، باید از «تدریس محتوا» به «طراحی تجربه» شیفت پارادایمی صورت گیرد. الگوهایی مانند «یادگیری مبتنی بر پروژه» (PBL) و «یادگیری مبتنی بر کاوشگری» (Inquiry-Based Learning) ظرفیت فوق العاده ای برای تلفیق ساحت های مختلف دارند. یک پروژه معنادار (مانند طراحی و اجرای کمپین کاهش مصرف پلاستیک در مدرسه) می تواند به صورت طبیعی دانش آموزان را در ساحت های علمی (شناخت محیط زیست)، اجتماعی (کار گروهی و فرهنگ سازی)، هنری (طراحی پوستر)، اخلاقی (احساس مسئولیت) و اقتصادی (مدیریت منابع) درگیر کند.نتیجه گیری: تحقق اهداف برنامه درسی ملی در گروی توانمندسازی معلمان برای ایفای نقش «معمار تجارب یادگیری» است. این امر مستلزم بازنگری در نظام تربیت معلم، تولید بسته های یادگیری پروژه محور و تغییر نگاه از برنامه درسی به مثابه «فهرست مطالب» به برنامه درسی به مثابه «مجموعه ای از تجارب رشددهنده» است.

کلیدواژه ها:

ساحت های شش گانه تربیت ، برنامه درسی ملی ، یادگیری تجربه محور ، رویکرد تلفیقی ، یادگیری مبتنی بر پروژه ، طراحی آموزشی ،