از قالب های استاندارد تا مسیرهای منحصربه فرد: بازمعماری تعلیم و تربیت بر مدار فردی سازی یادگیری

زمینه و هدف: نظام آموزشی سنتی، مبتنی بر فرض همگنی یادگیرندگان، از یک الگوی «یکسان برای همه» (One-Size-Fits-All) پیروی می کند که به تفاوت های فردی در استعداد، علاقه، سبک و سرعت یادگیری بی توجه است. این رویکرد منجر به دلزدگی دانش آموزان مستعد، واماندگی دانش آموزان نیازمند توجه بیشتر، و در نهایت اتلاف سرمایه های انسانی می شود. هدف این مقاله، تبیین مبانی نظری و اصول عملیاتی «فردی سازی یادگیری» به عنوان یک راهبرد کلیدی برای بازمعماری نظام آموزشی و حرکت به سوی یک تعلیم و تربیت اصیل و کارآمد است.روش شناسی: این پژوهش با روش مروری-تحلیلی و با تمرکز بر ادبیات حوزه روانشناسی تربیتی، تکنولوژی آموزشی و مطالعات برنامه درسی انجام شده است. منابع علمی از پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی در بازه زمانی ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۳ جستجو، انتخاب و محتوای آن ها با رویکرد سنتز مفهومی، تحلیل و ترکیب شده است.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که فردی سازی یادگیری یک رویکرد چندبعدی است که بر چهار ستون اصلی استوار است: ۱) انعطاف در سرعت (Pacing): حرکت دانش آموز در مسیر یادگیری بر اساس تسلط و شایستگی، نه بر اساس تقویم زمانی ثابت. ۲) انعطاف در مسیر (Path): ارائه انتخاب ها و مسیرهای یادگیری متنوع برای رسیدن به یک هدف مشترک. ۳) انعطاف در محتوا (Content): متناسب سازی محتوای آموزشی با علایق و نیازهای فردی دانش آموزان. ۴) نقش تسهیلگرانه فناوری: استفاده هوشمندانه از ابزارهای دیجیتال برای ارائه بازخورد فوری، محتوای تطبیقی و مدیریت مسیرهای یادگیری متنوع. این رویکرد مستلزم تغییر نقش معلم از سخنران به راهنما و مربی یادگیری است.نتیجه گیری: فردی سازی یادگیری، صرفا یک تکنیک آموزشی نیست، بلکه یک تغییر پارادایم فلسفی است که «یادگیرنده» را در مرکز فرآیند تربیت قرار می دهد. پیاده سازی موفق این رویکرد نیازمند سرمایه گذاری در توانمندسازی معلمان، توسعه زیرساخت های فناوری، و ایجاد الگوهای انعطاف پذیر در ساختار مدرسه و برنامه درسی است تا هر دانش آموز بتواند مسیر رشد منحصربه فرد خود را بپیماید.

کلیدواژه ها:

فردی سازی یادگیری ، آموزش شخصی سازی شده ، برنامه درسی منعطف ، یادگیری مبتنی بر شایستگی ، تفاوت های فردی ، تکنولوژی آموزشی.