بررسی اندیشه های حدیثی و کلامی شیعه در حوزه حدیثی اهواز در قرون نخستین اسلام

پژوهش حاضر به بررسی نقش و جایگاه حوزه حدیثی اهواز در پنج قرن نخست اسلام و اندیشه های حدیثی و کلامی این حوزه حدیثی پرداخته است. با توجه به موقعیت جغرافیایی و راهبردی اهواز در جنوب غرب ایران و مجاورت با حوزه های علمی عراق خصوصا کوفه، این منطقه به یکی از کانون های مهم انتقال و گسترش علوم حدیثی و معارف اسلامی تبدیل شد. از جمله مسائل اصلی مورد بحث، دیدگاه ها و رویکردهای علمی راویان و عالمان برجسته اهواز در زمینه هایی همچون اندیشه های حدیثی و مباحث کلامی مانند مساله جبر و اختیار، علم امام و ... و همچنین معرفی آثار محدثان این منطقه و تاثیر آن در انتقال تراث امامیه به قرون بعدی است. این پژوهش، با تحلیل آثار به جای مانده از قرون نخستین در منابع و کتب رجالی، تاریخی و حدیثی، به دنبال پاسخ به این پرسش است که نقش و جایگاه حوزه حدیثی اهواز در تاریخ حدیث چگونه است و مهم ترین اندیشه های حدیثی و کلامی این حوزه کدام است.یافته ها نشان می دهد که حوزه حدیثی اهواز نه تنها از نظر تعداد راویان و تنوع آثار، بلکه به دلیل دیدگاه ها و نظرات علمی در زمینه های مختلف همچون مباحث کلامی، به ویژه در مسائلی چون عصمت، علم امام، مسئله جبر و اختیار و ...، به مرکز تبادل اندیشه اسلامی تبدیل شده است. این تعاملات فکری و علمی، به واسطه جایگاه جغرافیایی ویژه اهواز، ضمن حفظ اصالت حدیثی، موجب ارتباط موثر این منطقه با دیگر حوزه های اسلامی و تاثیرگذاری پایدار آن شد.

کلیدواژه ها:

حوزه حدیثی ، اهواز ، علی بن مهزیار ، حسین بن سعید ، کلام ، جبر و اختیار