تدوین راهبردهای بازآفرینی محور تاریخی- فرهنگی شهر ارومیه در راستای توسعه گردشگری سبز شهری

محور های تاریخی-فرهنگی شهر ها، دارای ظرفیت کم نظیری برای بهره برداری در صنعت گردشگری و احیای بافت های تاریخی هستند که در طول زمان با تحولات متعددی مواجه شده و در ابعاد مختلف دچار اختلال گردیده اند و به همین دلیل، اجرای سیاست های بازآفرینی و تجدید حیات شهری برای آن ها ضرورت می یابد. یکی از راهبرد های دستیابی به شرایط پایدار در این بافت های تاریخی-فرهنگی، توسعه گردشگری سبز است که از جنبه های مختلف کارکردی با شاخص های بازآفرینی پایدار همخوانی داشته و می تواند از هویت و فرهنگ جامعه میزبان نیز حفاظت کند. بنابراین با توجه به ظرفیت های بالقوه تاریخی و فرهنگی شهر ارومیه این پژوهش تلاش می کند به منظور توسعه گردشگری سبز شهری، راهبرد هایی را در جهت احیاء و بازآفرینی محور تاریخی- فرهنگی شهر ارومیه ارائه دهد. محور تاریخی-فرهنگی شهر ارومیه، هسته اصلی شهر با مساحتی در حدود ۱۲۴ هکتار و جزء بافت های فرسوده شهری محسوب می شود. این محور به دلیل هویت بارز فرهنگی و تاریخی و همچنین وجود پتانسیل های متعدد برای توسعه گردشگری شهری، دارای اهمیت است. از لحاظ روش انجام پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی بوده و از ترکیبی از ابزار های کیفی و کمی شامل مطالعات اسنادی، کتابخانه ای و می دانی و همچنین بررسی عوامل درونی و بیرونی به روش swot برای تجزیه و تحلیل داده ها با بهره گیری از پرسشنامه برای وزن دهی به این عوامل استفاده شده است. در راستای بهره گیری از امکانات موجود در محدوده مورد مطالعه، راهبردهائی در هفت حوزه اجتماعی، اقتصادی، کالبدی، عملکردی، زیبائی شناختی، محیطی و شبکه ارتباطی تدوین گردیده و به همراه سیاست ها و اقدامات اجرایی به منظور فعالسازی ظرفیت ها در جهت توسعه گردشگری سبز شهری در عین حفاظت از هویت بافت تاریخی منطقه ارائه شده اند. برخی از این راهبرد ها و سیاست ها عبارتند از تقویت خاطرات جمعی و افزایش حس تعلق، سهیم کردن افراد در منافع اقتصادی، ، بهره گیری از عناصر کالبدی مهم و احیاء بنا های شاخص و هویتمند، پالایش کاربری های ناسازگار، اصلاح زیرساخت ها، پالایش عملکرد های ناسازگار، اولویت دهی به حرکت پیاده و تامین امنیت آن، بهره گیری بهینه از کریدور های بصری و شبکه های ارتباطی بالقوه. نتایج این تحقیق نشان می دهد که محور تاریخی-فرهنگی شهر ارومیه با اصلاح شبکه زیرساخت ها و در عین حال حفاظت از ارزش ها و الگو های طبیعی منطقه در قالب برنامه ریزی های جامع و عملگرای مدیریتی، قابلیت تبدیل شدن به محور گردشگری سبز و توسعه اکوتوریسم شهری را خواهد دشت.

کلیدواژه ها:

اکوتوریسم شهری ، بازآفرینی پایدار شهری ، گردشگری سبز شهری ، محور تاریخی- فرهنگی