کاربرد روش های آبیاری تناوبی برای صرفه جویی در مصرف آب در شالیزارهای استان گیلان

روش مرسوم در آبیاری برنج، غرقاب دائم است که سبب مصرف مقادیر زیادی آب می شود. این روش گرچه دارای مزایایی نظیر کنترل آسان تر علف های هرز و سادگی اجرا است، اما در شرایط محدودیت آب، نمی تواند پاسخگوی نیازهای توسعه پایدار کشاورزی باشد. در این نوشتار، روش های مختلف آبیاری تناوبی به عنوان راهکارهای جایگزین برای بهبود مدیریت مصرف آب در مزارع برنج معرفی و تحلیل می شود که نتیجه مجموعه ای از تحقیقات انجام شده در موسسه تحقیقات برنج کشور است. این روش ها شامل آبیاری با دور ثابت، آبیاری بر اساس خصوصیات خاک، آبیاری مبتنی بر رطوبت خاک و آبیاری مطابق با مراحل رشدی گیاه هستند. یافته ها نشان می دهد که با اجرای برخی از این روش ها می توان مصرف آب را به طور متوسط ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش داد، بدون آن که کاهش معنی داری در عملکرد نهایی محصول مشاهده شود. حتی در برخی شرایط، آبیاری تناوبی ضمن بهبود بهره وری آب، باعث افزایش عملکرد نیز شده است. بنابراین تغییر روش سنتی آبیاری برنج، نه تنها ضرورتی اجتناب ناپذیر در راستای مقابله با بحران آب است، بلکه از منظر اقتصادی و زیست محیطی نیز کاملا توجیه پذیر می باشد. بر همین اساس، پیشنهاد می شود کشاورزان و مدیران بخش کشاورزی، با توجه به شرایط اقلیمی، نوع رقم کشت شده و با در نظر گرفتن زیرساخت ها، از روش های متنوع آبیاری تناوبی برای افزایش بهره وری منابع آب بهره ببرند.

کلیدواژه ها:

بهره وری ، تنش خشکی ، رطوبت خاک