ضرورت پایش دما در خزانه ی برنج راهکاری موثر در مدیریت تنش های دمایی

امروزه با تغییر اقلیمی منطقه ای، توجه به رعایت تقویم زراعی و زمان خزانه گیری بیش از پیش ضروری است. بذرپاشی و جوانه زنی یکی از مراحل فنولوژیکی حساس گیاه برنج است که به صورت معمول در خزانه با پوشش پلاستیکی انجام می شود. آگاهی از شرایط دمایی داخل خزانه به ویژه با توجه به آسیب پذیری گیاهچه برنج به تنش های دمایی، اهمیت ویژه ای دارد. برای این منظور در طول احداث خزانه، دو دستگاه دمانگار در داخل خزانه برنج با پوشش پلاستیکی و خارج از خزانه جهت بررسی دمایی طی دو سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ در موسسه تحقیقات برنج کشور تعبیه شد. بررسی گراف های دمانگار نشان دهنده تنش های دمایی معنی داری در داخل خزانه بود. به گونه ای که دمای هوای داخل خزانه توسط دمانگار در برخی از روزها بیش از ۶۰ درجه سلسیوس و در برخی شب های سرد پایین تر از ۸ درجه سلسیوس ثبت شد که قطعا وارد آمدن چنین تنش هایی به گیاهچه بر عملکرد نهایی گیاه تاثیر خواهد گذاشت. بنابراین رعایت اصول هوادهی در روزهای گرم و انجام تهویه مناسب و نیز کنترل دمای خزانه با جریان آب و در شرایط سرمای بهاره، ایجاد پوشش مناسب جهت محافظت بذرها و گیاهچه، مدیریت آب و تغذیه مناسب ضرورت دارد. در این راستا توجه به توصیه ها و پیش بینی های هواشناسی منطقه می تواند در تعیین زمان خزانه گیری و مدیریت آن بسیار اثرگذار باشد. به طور کلی دمای داخل خزانه برنج تابع شرایط خاصی است که تاکنون داده های رسمی از آن ثبت نشده است. اطلاع از این داده ها علاوه بر تحلیل وضعیت رشدی گیاه می تواند اطلاعات ارزشمندی را در اختیار شالی کاران قرار دهد.

کلیدواژه ها:

دمانگار ، بذرپاشی و جوانه زنی ، مدیریت خزانه