جامعه شناسی تاریخی نقش عیاران در تاریخ اجتماعی - سیاسی ایران : قرون دوم و سوم هجری در سرزمین های خراسان و سیستان

عیاران، گروهی از جوانمردان شجاع و بیباک بودند که در مواقع ناآرامی و نابسامانی در جامعه حضوری فعال داشته و رویاروی جامعه و دولت قرار می گرفتند و به دفاع از ضعفا می پرداختند. هدف این نوشتار، مطالعه جامعه شناسی تاریخی نقش عیاران در تاریخ اجتماعی- سیاسی ایران: قرون دوم و سوم هجری در سرزمین های خراسان و سیستان می باشد. روش پژوهش، اسنادی به شیوه توصیفی است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که در قرن دوم هجری عیاران از جمله گروه های تاثیرگذار در تحولات سیاسی جامعه ایران بودند. طبیعت آنان مردم گرا بود و غالبا از میان محروم ترین قشرهای اجتماعی بر می خاستند و آراسته به فضیلت هایی چون دل و جرات، مهارت و هنر بودند. رشد و پای گیری آنان در دوره های بحرانی اجتماعات بود و به صورت عکس العملی در برابر نابسامانی ها و آشفتگی های سیاسی و اجتماعی جلوه می کرد. بر زمینه های اخلاقی تکیه داشتند و مبارزات آنان اغلب بر مدار دفع بیداد و رفع بیدادگری بود. آنان مورد حمایت قاطبه زحمتکشان و فقیران جامعه خود بودند. فعالیت های آنان جنبه های عملی آشکار و پنهان داشت و گاه به صورت دسته جمعی قیام می کردند و گاهی نیز به صورت فردی اقدام می کردند.

کلیدواژه ها:

عیاران ، قرون دوم و سوم هجری ، سرزمین های خراسان و سیستان ، جامعه شناسی.