پدیدارشناسی تجربه سالمندان از موانع و تسهیل گرهای مشارکت در فعالیت های ورزشی اوقات فراغت

مقدمه: هدف این پژوهش، تبیین تجربه سالمندان از موانع و تسهیل گرهای مشارکت در فعالیت های ورزشی اوقات فراغت است. پژوهش حاضر کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. روش پژوهش: مشارکت کنندگان ۱۸ سالمند ۶۰ سال و بالاتر ساکن تبریز بودند که دست کم یک تجربه مرتبط با ورزش در اوقات فراغت داشتند و به روش هدفمند با حداکثر تنوع در جنس، وضعیت تاهل، سابقه فعالیت ورزشی و وضعیت سلامت انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته فردی گردآوری، به صورت کلمه به کلمه پیاده سازی و با روش هفت مرحله ای کلایزی و کمک نرم افزار MAXQDA ۲۰۲۰ تحلیل شد. معیارهای اعتبار، انتقال پذیری، قابلیت اعتماد و تاییدپذیری برای استحکام یافته ها به کار رفت. یافته ها: در تحلیل نهایی، ۱۱۹ مضمون فرعی شناسایی شد که در قالب ۸ مضمون اصلی موانع (محدودیت های جسمانی و ترس از آسیب، موانع روان شناختی و هیجانی، حمایت اجتماعی ناکافی، کمبود زیرساخت ها و محیط نامناسب شهری، مدیریت و برنامه ریزی نامتناسب، فرهنگ استراحت محور و کلیشه های سنی، تعارض نقش ها و زمان فراغت شخصی، تجارب قبلی ناخوشایند در ورزش) و ۷ مضمون اصلی تسهیل گر (حمایت اجتماعی و تقویت هویت فعال سالمندی، آگاهی از فواید ورزش و تجربه بهبود سلامت، دسترس پذیری و مناسب بودن فضاهای ورزشی، برنامه های ورزشی متناسب با نیازها، نقش فعالیت های جسمانی در سبک زندگی روزمره، حمایت سازمانی و نهادی، وفاداری و حس تعلق به گروه های ورزشی) سازمان دهی شد. نتیجه گیری: نتایج نشان داد تجربه سالمند از ورزش در اوقات فراغت حاصل برهم کنش ترس بدنی، شرم و تردید روانی، فشار نقش های خانوادگی و ضعف یا قوت محیط شهری و حمایت نهادی است و زمانی که خانواده، گروه همسالان و نهادهای محلی هویت «سالمند فعال» را تقویت کنند، فعالیت بدنی به بخشی از زندگی روزمره تبدیل می شود.

کلیدواژه ها:

سالمندان ، فعالیت های ورزشی ، اوقات فراغت ، موانع ، تسهیل گرها ، پدیدارشناسی ، سالمندی فعال