بررسی تاثیر تعاملات روزمره مدرسه در قالب برنامه غیررسمی بر رفتارهای اخلاقی فراگیران

مدرسه به عنوان یک نهاد اجتماعی و تربیتی، صرفا محلی برای انتقال دانش رسمی نیست، بلکه عرصه ای زنده از تعاملات روزمره، روابط انسانی و تجربه های زیسته فراگیران به شمار می آید. در این فضا، برنامه غیررسمی مدرسه که در بطن ارتباطات میان دانش آموزان، معلمان، مدیران و سایر کارکنان شکل می گیرد، نقشی پنهان اما تعیین کننده در شکل گیری رفتارهای اخلاقی فراگیران ایفا می کند. ارزش ها، هنجارها و الگوهای رفتاری که در جریان گفت وگوها، همکاری ها، تعارض ها و شیوه های حل مسئله به طور غیرمستقیم منتقل می شوند، می توانند بیش از محتوای آموزشی رسمی بر نگرش و کنش اخلاقی دانش آموزان اثرگذار باشند. اهمیت توجه به این تعاملات از آن روست که رفتارهای اخلاقی همچون مسئولیت پذیری، احترام متقابل، همدلی و انصاف، نه صرفا از طریق آموزش مستقیم، بلکه در متن روابط روزمره و مشاهده رفتار دیگران درونی می شوند. در بسیاری از موارد، نادیده گرفتن برنامه غیررسمی مدرسه سبب می شود پیام های تربیتی متناقضی به فراگیران منتقل گردد و اهداف اخلاقی نظام آموزشی با چالش مواجه شود. مسئله اساسی این است که چگونه کیفیت و ماهیت تعاملات روزمره مدرسه می تواند زمینه ساز تقویت یا تضعیف رفتارهای اخلاقی فراگیران باشد و چه سازوکارهایی در این فرایند نقش آفرینی می کنند. پرداختن به این موضوع ضرورتی انکارناپذیر دارد، زیرا جامعه امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند افرادی است که علاوه بر دانش و مهارت، از بلوغ اخلاقی و اجتماعی برخوردار باشند. بررسی تاثیر تعاملات روزمره مدرسه در قالب برنامه غیررسمی می تواند به درک عمیق تر فرایندهای تربیتی، بازاندیشی در مدیریت روابط مدرسه و فراهم سازی محیطی اخلاق محور و انسانی منجر شود؛ محیطی که در آن آموزش اخلاق نه امری تحمیلی، بلکه نتیجه تجربه زیسته و مشارکت فعال فراگیران در زندگی مدرسه باشد‎.‎

کلیدواژه ها:

برنامه غیررسمی ، تعاملات مدرسه ، رفتارهای اخلاقی ، تربیت اخلاقی ، محیط آموزشی.