تاثیر آموزش شکرگزاری و تفکر مثبت بر کاهش اضطراب امتحان در دوره انتقال از پیش دبستان به دبستان.

دوره انتقال از محیط بازی محور و غیررسمی پیش دبستان به ساختارمند و ارزیابی محور دبستان، یکی از حساسترین مراحل تحول آموزشی است که می تواند با ظهور اشکال اولیه اضطراب تحصیلی، به ویژه اضطراب امتحان، همراه باشد. این اضطراب که در کودکان کم سال به صورت علائم جسمانی (درد معده، سردرد)، اجتناب و نگرانی های پیش بینانه درباره عملکرد ظاهر می شود، نه تنها کیفیت تجربه ورود به مدرسه را مخدوش می کند، بلکه می تواند به الگوهای شناختی منفی و بی انگیزگی پایدار تبدیل شود. در مواجهه با این چالش، رویکردهای روان شناسی مثبت نگر با تاکید بر پرورش حالات هیجانی مثبت و اصلاح سوگیری های فکری، راهکارهای امیدبخشی ارائه می دهند. این مقاله با هدف بررسی تاثیر آموزش نظام مند شکرگزاری (به عنوان تمرکز آگاهانه بر جنبه های مثبت زندگی و ابراز قدردانی) و تفکر مثبت (به عنوان بازسازی شناختی و پرورش خوش بینی تبیینی) بر کاهش سطح اضطراب امتحان در کودکان دوره انتقال نگاشته شده است. با اتکا به روش مرور تحلیلی و ترکیبی مطالعات نظری و تجربی در حوزه های روان شناسی رشد، روان شناسی مثبت نگر و آموزش ابتدایی، یافته ها نشان می دهند که مداخلات مبتنی بر شکرگزاری (مانند نگهداری دفترچه تصویری شکرگزاری، فعالیت های دایره سپاس در کلاس) و تفکر مثبت (از طریق قصه گویی، بازسازی افکار منفی درباره اشتباهات، الگوسازی گفتار مثبت درونی) می توانند با مکانیسم های متعددی به کاهش اضطراب کمک کنند. این مکانیسم ها شامل تغییر تمرکز از تهدید به فرصت، افزایش احساس کنترل و عاملیت، تقویت منابع هیجانی مثبت به عنوان ضربه گیر استرس و اصلاح باورهای ناسازگارانه درباره اشتباه و ارزیابی هستند. این آموزش ها، هنگامی که در قالب فعالیت های بازی گونه، قصه محور و مشارکتی ارائه شوند، با سطح رشدی کودکان این دوره همخوانی داشته و قابلیت درونی سازی دارند. با این حال، اجرای آن ها با چالش هایی چون کمبود زمان برنامه ریزی شده، نیاز به آموزش اولیاء و مربیان، و خطر ساده انگاری و تبدیل آن به یک تکلیف تحمیلی مواجه است. غلبه بر این چالش ها مستلزم تلفیق خلاقانه این مفاهیم در فعالیت های روزمره، همکاری خانه و مدرسه و استفاده از زبان متناسب با کودک است. در نتیجه، سرمایه گذاری بر آموزش شکرگزاری و تفکر مثبت در این برهه حساس، نه یک اقدام فرعی، بلکه یک سرمایه گذاری پیشگیرانه و پایه ای برای ایجاد نگرش های سازنده نسبت به یادگیری و ارزیابی، و تقویت تاب آوری هیجانی کودکان در سراسر دوران تحصیل است.

کلیدواژه ها:

اضطراب امتحان ، دوره انتقال پیش دبستان به دبستان ، آموزش شکرگزاری ، تفکر مثبت ، خوش بینی ، روان شناسی مثبت نگر ، تاب آوری هیجانی ، بازسازی شناختی ، مداخله زودهنگام.