آموزش و پرورش هوشمند و نقش معلم در استفاده هدفمند از هوش مصنوعی آموزشی

چکیدهدر عصر حاضر، ظهور فناوری های نوین و در راس آن ها هوش مصنوعی، پارادایم های سنتی آموزش و پرورش را به چالش کشیده و مفاهیم جدیدی نظیر «مدارس هوشمند» و «یادگیری تطبیقی» را مطرح نموده است. گذار از نظام آموزشی معلم محور و حافظه مدار به سمت نظام های یادگیری هوشمند، نیازمند بازتعریف اساسی در نقش معلم است. این مقاله با رویکردی تحلیلی و تفسیری، به بررسی ابعاد مختلف آموزش و پرورش هوشمند پرداخته و استدلال می کند که ورود هوش مصنوعی به کلاس درس، نه تنها جایگاه معلم را تضعیف نمی کند، بلکه نقش او را از یک «انتقال دهنده دانش» به یک «راهبر آموزشی»، «طراح یادگیری» و «تحلیلگر داده های تربیتی» ارتقا می دهد. در این پژوهش، ضمن تبیین مبانی نظری هوش مصنوعی در آموزش، به چالش های پیاده سازی آن در بستر بومی ایران و اهمیت سواد دیجیتال معلمان پرداخته شده است. یافته ها نشان می دهد که استفاده هدفمند از ابزارهای هوشمند مستلزم درک عمیق پداگوژیک و رعایت ملاحظات اخلاقی است. معلم در این اکوسیستم جدید، وظیفه انسانی سازی فرآیند آموزش، نظارت بر سوگیری های الگوریتمی و پرورش مهارت های تفکر انتقادی در دانش آموزان را بر عهده دارد تا از تبدیل شدن آموزش به یک فرآیند مکانیکی جلوگیری شود.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: هوش مصنوعی آموزشی ، آموزش و پرورش هوشمند ، نقش معلم ، یادگیری تطبیقی ، پداگوژی نوین ، تکنولوژی آموزشی ، تحول بنیادین.