نقش روانشناسی مثبت گرا در آموزش و پرورش

روان شناسی مثبت گرا به عنوان یکی از رویکردهای نوین در علوم رفتاری، در سال های اخیر جایگاه ویژه ای در حوزه آموزش و پرورش یافته است و تمرکز آن بر شناسایی و تقویت ظرفیت ها، توانمندی ها و فضایل انسانی، افق های تازه ای را پیش روی نظام های آموزشی گشوده است. این رویکرد با عبور از نگاه آسیب محور سنتی، بر ارتقای بهزیستی روان شناختی، افزایش رضایت تحصیلی، تقویت انگیزش درونی و پرورش شایستگی های فردی و اجتماعی دانش آموزان و معلمان تاکید دارد. در نظام های آموزشی معاصر، توجه به مولفه هایی نظیر هیجان های مثبت، امید، تاب آوری، خوش بینی، معنا در زندگی و تعاملات مثبت آموزشی، به عنوان عناصر بنیادین یادگیری پایدار و رشد همه جانبه تلقی می شود. آموزش و پرورش، به ویژه در جوامعی که با چالش های روانی، اجتماعی و آموزشی متعددی مواجه اند، نیازمند رویکردهایی است که علاوه بر انتقال دانش، به ارتقای سلامت روان و کیفیت زندگی تحصیلی کنشگران آموزشی بپردازد. روان شناسی مثبت گرا با ارائه چارچوبی علمی برای طراحی محیط های یادگیری حمایتی، می تواند نقش موثری در بهبود عملکرد تحصیلی، کاهش فرسودگی شغلی معلمان و افزایش مشارکت فعال دانش آموزان ایفا کند. از سوی دیگر، توجه به این رویکرد در سیاست گذاری ها و برنامه های درسی، زمینه ساز تحقق آموزش انسان محور و متعادل خواهد بود. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی، به بررسی نقش و کارکردهای روان شناسی مثبت گرا در آموزش و پرورش پرداخته و ابعاد مختلف تاثیرگذاری آن بر فرایند یاددهی–یادگیری، روابط آموزشی و ارتقای کیفیت نظام آموزشی را تبیین می کند. نتایج این بررسی نشان می دهد که بهره گیری آگاهانه و نظام مند از اصول روان شناسی مثبت گرا می تواند به عنوان راهبردی اثربخش در ارتقای کارآمدی، پویایی و سلامت روانی نظام آموزش و پرورش مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

روان شناسی مثبت گرا ، آموزش و پرورش ، بهزیستی روان شناختی ، انگیزش تحصیلی ، کیفیت آموزش