آموزش فعال؛ رویکردی برای درگیر شدن واقعی دانش آموزان

تحولات گسترده در عرصه دانش، فناوری و نیازهای اجتماعی، نظام های آموزشی را با ضرورت بازنگری در شیوه های تدریس و یادگیری روبه رو ساخته است. در این میان، آموزش فعال به عنوان رویکردی موثر و مبتنی بر مشارکت آگاهانه فراگیران، جایگاه ویژه ای در نظریه ها و الگوهای نوین آموزشی یافته است. هدف این مقاله تبیین مفهوم آموزش فعال و بررسی نقش آن به عنوان رویکردی کارآمد برای ایجاد درگیری واقعی یادگیرندگان در فرایند یادگیری است. آموزش فعال بر پایه درگیرسازی ذهنی، عملی و تعاملی فراگیران استوار است و با بهره گیری از راهبردهایی همچون نقش تعامل در فرایند یادگیری، طراحی فعالیت های یادگیرنده محور، بازی های اموزشی، مشارکت گروهی، فعال سازی دهن در کلاس، راهبردهای گفت و گو محور، روش مشاهده و کاوش، نقش سوال در تحریک تفکر، ارزیابی درجریان یادگیری، زمینه ساخت معنا و یادگیری عمیق را فراهم می آورد. در این مقاله، ضمن تبیین مبانی نظری آموزش فعال و تمایز آن با شیوه های سنتی تدریس، به نقش معلم به عنوان تسهیل گر یادگیری، طراح موقعیت های آموزشی و هدایت کننده تعاملات یادگیری پرداخته می شود. یافته های پژوهشی نشان می دهد که مشارکت واقعی فراگیران در فعالیت های هدفمند آموزشی، موجب افزایش ماندگاری آموخته ها و انتقال بهتر یادگیری به موقعیت های عملی می شود. نتایج بحث نشان می دهد که تحقق آموزش فعال مستلزم فراهم بودن بسترهای اجرایی از جمله طراحی مناسب برنامه درسی، انعطاف در روش های تدریس، استفاده از ابزارهای متنوع آموزشی و همسویی شیوه های ارزشیابی با اهداف یادگیری فعال است. در مجموع، آموزش فعال می تواند با تبدیل کلاس درس به محیطی پویا، تعاملی و مسئله محور، کیفیت فرایند یاددهی یادگیری را به طور چشمگیری ارتقا دهد و زمینه درگیر شدن واقعی فراگیران با محتوا و تجربه های یادگیری را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

آموزش فعال ، رویکرد ، درگیر شدن ، تدریس ، دانش آموزان