اثربخشی طرحواره درمانی بر کاهش رفتارهای اجتنابی و افزایش مهارت های مقابله ای در افراد مبتلا به اختلال پنیک

اختلال پنیک یکی از شایع ترین و ناتوان کننده ترین اختلالات اضطرابی است که با حملات ناگهانی و شدید اضطراب همراه بوده و اغلب منجر به رفتارهای اجتنابی گسترده و کاهش مهارت های مقابله ای موثر در بیماران می شود. این رفتارهای اجتنابی نه تنها دامنه ی فعالیت های روزمره ی فرد را محدود می سازند، بلکه به تداوم و تشدید علائم اختلال نیز دامن می زنند. در این میان، طرحواره درمانی به عنوان یک رویکرد روان درمانی تلفیقی که بر شناسایی و اصلاح طرحواره های ناسازگار اولیه تمرکز دارد، می تواند روشی موثر برای کاهش رفتارهای اجتنابی و بهبود مهارت های مقابله ای بیماران مبتلا به پنیک باشد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی طرحواره درمانی در کاهش رفتارهای اجتنابی و افزایش مهارت های مقابله ای در افراد مبتلا به اختلال پنیک بود. این مطالعه با روش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام گرفت. نمونه پژوهش شامل ۳۰ نفر از بیماران مبتلا به اختلال پنیک بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش و گروه کنترل ((n=۱۵جایگزین شدند. گروه آزمایش طی جلساتی تحت مداخلات طرحواره درمانی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل درمانی دریافت نکردند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه رفتارهای اجتنابی و پرسشنامه مهارت های مقابله ای بود که در مراحل پیش آزمون و پس آزمون تکمیل گردید. نتایج تحلیل های آماری نشان داد که طرحواره درمانی به طور معناداری منجر به کاهش رفتارهای اجتنابی و افزایش مهارت های مقابله ای در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است. این یافته ها بیانگر آن است که طرحواره درمانی با اصلاح باورهای بنیادین ناکارآمد و آموزش شیوه های مقابله ای کارآمدتر می تواند به عنوان یک رویکرد درمانی موثر در مدیریت اختلال پنیک به کار گرفته شود. نتایج این پژوهش می تواند کاربردهای بالینی مهمی در بهبود کیفیت زندگی بیماران و طراحی برنامه های درمانی جامع تر برای اختلالات اضطرابی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

اختلال پنیک ، طرحواره درمانی ، رفتارهای اجتنابی ، مهارت های مقابله ای