جنگ سایبری از منظر حقوق بین الملل بشردوستانه

در دنیای امروز که فناوری های دیجیتال به سرعت در حال گسترش هستند جنگ سایبری به عنوان یکی از چالش های نوظهور در عرصه روابط بین الملل توجه حقوقدانان و سیاست گذاران را به خود جلب کرده است. جنگ سایبری، که شامل حملات دیجیتال به زیرساخت های حیاتی سیستم های اطلاعاتی و حتی غیرنظامیان می شود، مرزهای سنتی جنگ را درنوردیده، حقوق بین الملل بشردوستانه که ریشه در کنوانسیون های ژنو و پروتکل های الحاقی آن دارد، اصول کلیدی مانند تمایز بین غیرنظامیان و اهداف نظامی، تناسب در حملات و ممنوعیت رنج غیرضروری را ترسیم می کند. با این حال در فضای سایبری که حملات می توانند ناشناس، بدون مرز جغرافیایی و با اثرات گسترده باشند، این اصول نیازمند تفسیر و تطبیق مجدد هستند. ضرورت تهیه این مقاله از آنجایی ناشی می شود که با افزایش موارد واقعی جنگ سایبری، این مقاله با هدف پر کردن بخشی از این خلاها حملات سایبری می پردازد تا سیاست گذاران، حقوقدانان و جوامع بین المللی را در جهت تدوین قوانین کارآمدتر یاری رساند. این مقاله بر اساس روش گردآوری مرور ادبیات به عبارت دیگر محتوای آن از استخراج و ترکیب اطلاعات کلیدی چندین مقاله علمی و حقوقی معتبر به دست آمده است. در طول تاریخ همراه با پیشرفت های بشری در زمینه های گوناگون، شیوه های جنگ نیز دستخوش تغییر و تحول شده و به مرور تلاش شده تا این جنگ ها قانونمند شود. این تلاش ها در هر دوره ای برای سلاح های نوین انجام شد و قوانین مکتوب شدند. اما به یکباره گسترش فزاینده فناوری و توسعه آن به دنیای مجازی این مجال را به متخصصان نداد تا قوانین این نوع جنگ را نیز مکتوب نمایند و به ناگاه در مقابل اسلحه جدیدی قرار گرفتند که دارای خصوصیات مرموز و ناشناخته ای می باشد. اختراع رایانه و متعاقب آن اینترنت فضای جدیدی را به نام دنیای مجازی مقابل بشر قرار داد. این بار جنگ ها در فضای مجازی و سایبری پیش رفتند. حملات رایانه ای در حال افزایش شتاب است و این حملات نه تنها در منازعات سیاسی، بلکه در برنامه های باج گیرانه و با هدف صدمه زدن به تاسیسات حیاتی نیز استفاده شده اند. لذا از آنجا که این نوع حملات قابلیت صدمه زدن به غیرنظامیان را دارا می باشد، کاربرد حقوق بین الملل بشردوستانه در این حوزه لازم و ضروری می باشد.

کلیدواژه ها:

جنگ ، جنگ سایبر ، حملات سایبری ، فضای سایبر ، حقوق بین الملل بشردوستانه