کودکان، شاخص عدالت سلامت: تحلیل مرگ ومیر زیر پنج سال در یک شهرستان مرزی

مرگ ومیر کودکان زیر پنج سال یکی از مهم ترین شاخص های سلامت عمومی، توسعه اجتماعی و عدالت در دسترسی به خدمات بهداشتی محسوب می شود. این شاخص نه تنها بازتابی از وضعیت سلامت مادران، نوزادان و کودکان است، بلکه نمایانگر کیفیت نظام سلامت، سطح آموزش، وضعیت اقتصادی و زیرساخت های اجتماعی یک کشور نیز هست. در این مطالعه توصیفی-تحلیلی و مقطعی، کلیه موارد مرگ کودکان زیر پنج سال در شهرستان باخرز طی سال های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ به صورت سرشماری بررسی شدند. داده ها از سامانه ثبت و طبقه بندی علل مرگ ومیر استخراج و تحلیل شدند. مقایسه نرخ مرگ ومیر شهرستان باخرز با میانگین دانشگاه علوم پزشکی نشان داد که در گروه نوزادی، نرخ باخرز ۷.۴۵ در برابر ۷.۹۴، در گروه زیر یک سال ۹.۵۸ در برابر ۱۲.۰۸، در گروه زیر پنج سال ۱۵.۹۷ در برابر ۱۴.۷۸ و در گروه یک تا پنج سال ۸.۵۲ در برابر ۶.۸۴ بوده است. روند مرگ ومیر در دانشگاه نسبتا ثابت و بدون نوسان قابل توجه بوده، در حالی که در باخرز تغییرات چشمگیری مشاهده شده است. مهم ترین علل مرگ در تمامی گروه های سنی کودکان مربوط به دوره نوزادی بوده و شامل نارسی، ناهنجاری های مادرزادی و نارسایی قلبی می باشد. نتایج نشان داد نرخ مرگ ومیر در باخرز در برخی گروه های سنی بالاتر از میانگین دانشگاه علوم پزشکی بوده و روند آن نوسانی و متغیر است. بیشترین علل مرگ مربوط به دوره نوزادی و شامل نارسی، ناهنجاری های مادرزادی و نارسایی قلبی بود. این یافته ها بر اهمیت مراقبت های دوران بارداری، غربالگری های به موقع و آموزش مادران تاکید دارد. پیشنهاد می شود سیاست گذاران سلامت با تمرکز بر ارتقای کیفیت خدمات مادر و کودک، برنامه های هدفمندتری برای کاهش مرگ ومیر کودکان طراحی و اجرا نمایند.

کلیدواژه ها:

مرگ و میر ، نوزادی ، کمتر از یکسال ، کمتر از ۵ سال ، روند ، شیوع