آموزش سلامت جنسی و پیشگیری از HIV/AIDS در ایران: مرور نظام مند چالش ها، مداخلات و راهبردهای آینده

این مرور نظام مند با هدف بررسی وضعیت آموزش سلامت جنسی و نقش آن در پیشگیری از HIV/AIDS در ایران انجام شد. جست وجوی مقالات فارسی و انگلیسی منتشرشده بین سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ در پایگاه های معتبر انجام و در نهایت ۳۶ مطالعه واجد شرایط تحلیل شدند. نتایج نشان داد آموزش سلامت جنسی در ایران اغلب محدود، پراکنده و فاقد انسجام سیاستی است. موانعی مانند تابوهای فرهنگی، کمبود منابع آموزشی بومی، ضعف مهارت مربیان و بی توجهی به نیازهای واقعی گروه های هدف، اثربخشی برنامه ها را کاهش داده اند. بااین حال، مداخلاتی چون آموزش همسالان، بهره گیری از مدل های روان شناختی، رسانه و فناوری های نوین، در برخی گروه ها از جمله نوجوانان، زنان و گروه های پرخطر نتایج مثبتی داشته اند. یافته ها تاکید می کنند که برای دستیابی به آموزش سلامت جنسی موثر، باید از رویکردهای واکنشی به سیاست گذاری های پیشگیرانه، مشارکتی و فرهنگی محور تغییر مسیر داد. همچنین، طراحی چارچوب ملی مبتنی بر فرهنگ ایرانی-اسلامی، توانمندسازی مربیان و نهادینه سازی آموزش در ساختار نظام سلامت و آموزش وپرورش ضروری است. آموزش سلامت جنسی علمی و منسجم می تواند ابزاری کلیدی در کاهش شیوع HIV/AIDS و ارتقای سلامت اجتماعی در کشور باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش سلامت جنسی ، HIV/AIDS ، پیشگیری ، مداخلات آموزشی ، ارتقای سلامت