تاثیر نور بر کاهش استرس و طول درمان بیماران در محیط های درمانی (نمونه موردی: بیمارستان امام رضا (ع) مشهد)

هدف از این پژوهش، تحلیل تاثیر ویژگی های نوری فضاهای درمانی (نور طبیعی و مصنوعی) بر میزان استرس روانی، کیفیت خواب و طول مدت بستری بیماران بستری در بیمارستان های آموزشی شهر مشهد است. مسئله اصلی این است که شدت، طیف و دمای رنگ نور محیط درمانی چگونه می تواند بر بهبود وضعیت روانی بیماران و تسریع روند درمان اثر بگذارد؟ این پژوهش در جهت بررسی این فرضیه می باشد که بین افزایش شدت نور و کاهش سطح استرس بیماران رابطه معکوس معناداری وجود خواهد داشت و همچنین بیماران در فضاهای دارای نور طبیعی، کیفیت خواب بهتری نسبت به بیماران در فضاهای با نور مصنوعی دارند. پژوهش حاضر از نوع کاربردی – توصیفی و شبه تجربی ست و به روش آمیخته انجام شد. جامعه آماری شامل بیماران بستری در بخش های داخلی و قلب بیمارستان امام رضا (ع) مشهد بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول توان آماری و با خطای ۰٫۰۵ برابر ۱۲۰ نفر (۶۰ نفر در گروه نور طبیعی و ۶۰ نفر در گروه نور مصنوعی) در سه ماه تابستان ۱۴۰۴ تعیین شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های DASS-۲۱ (برای استرس)، PSQI ((برای خواب)، فرم ثبت شدت نور (با lux-meter مدل TES-۱۳۳۹R) و فرم مشخصات فردی بود. شدت نور در چهار نوبت (۸، ۱۲، ۱۶ و ۲۰) اندازه گیری شد و میانگین روزانه هر اتاق به عنوان شاخص نوری اصلی لحاظ گردید. داده ها با نرم افزار SPSS ۲۶ و آزمون های t مستقل، ANOVA و رگرسیون چندمتغیره تحلیل شدند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که نور طبیعی با شدت مناسب و دمای رنگ متعادل (۵۰۰۰–۵۵۰۰K) تاثیر معنی داری در کاهش استرس، بهبود کیفیت خواب و کوتاه تر شدن مدت بستری بیماران دارد. نور طبیعی علاوه بر آثار روانی مثبت، از طریق تنظیم ریتم شبانه روزی و ترشح ملاتونین، موجب تسریع ترمیم فیزیولوژیک بدن می شود. در مقابل، نور مصنوعی با شدت پایین و طیف سرد سبب افزایش اضطراب و اختلال خواب گردید.

کلیدواژه ها:

نور طبیعی ، استرس روانی ، طول درمان ، کیفیت خواب ، محیط درمانی