تعامل موثر مدیر و معلم و دانش آموزان در مدارس نوین

تعامل موثر میان مدیر معلم و دانش آموزان در مدارس نوین یکی از اساسی ترین ارکان تحقق آموزش با کیفیت و تربیت همه جانبه به شمار می رود مدرسه نوین دیگر صرفا محلی برای انتقال محفوظات درسی نیست بلکه نهادی زنده پویا و اجتماعی است که در آن روابط انسانی نقش تعیین کننده ای در موفقیت یا ناکامی فرایند یاددهی یادگیری ایفا می کند در چنین مدرسه ای کیفیت تعامل میان عناصر اصلی مدرسه یعنی مدیر معلم و دانش آموزان به عنوان قلب تپنده نظام آموزشی مطرح می شود هر اندازه این تعامل مبتنی بر احترام اعتماد گفت وگو همدلی و مشارکت باشد زمینه برای رشد علمی اخلاقی اجتماعی و عاطفی دانش آموزان فراهم تر خواهد شد در دهه های اخیر با تحول در نگرش های تربیتی و ظهور رویکردهای نوین آموزشی نگاه به نقش مدیر و معلم و حتی دانش آموز دچار تغییرات بنیادین شده است مدیر مدرسه دیگر تنها یک ناظر اداری یا مجری بخشنامه ها نیست بلکه رهبر آموزشی تسهیل گر ارتباطات انسانی و ایجادکننده فرهنگ مدرسه محسوب می شود معلم نیز از نقش انتقال دهنده صرف دانش فاصله گرفته و به راهنما مشاور الگو و همراه یادگیری دانش آموزان تبدیل شده است دانش آموزان نیز دیگر عناصر منفعل و فرمان پذیر تلقی نمی شوند بلکه به عنوان افرادی فعال صاحب نظر دارای احساس نیاز و توانایی مشارکت در فرایند آموزشی شناخته می شوند در این چارچوب تعامل موثر مفهومی کلیدی و چندبعدی است که شامل ارتباط کلامی و غیرکلامی درک متقابل اعتمادسازی مشارکت در تصمیم گیری حل مسئله مشترک و ایجاد احساس تعلق در محیط مدرسه می شود تعامل موثر فراتر از ارتباط ساده یا دستوردهی یک سویه است و نیازمند مهارت نگرش و باورهای انسانی و تربیتی عمیق است این نوع تعامل زمانی شکل می گیرد که مدیر معلم و دانش آموز یکدیگر را به رسمیت بشناسند به نقش ها و نیازهای هم احترام بگذارند و در مسیر اهداف مشترک آموزشی و تربیتی حرکت کنند مدارس نوین به دلیل پیچیدگی های اجتماعی فرهنگی و فناورانه عصر حاضر بیش از هر زمان دیگری نیازمند تعاملات سازنده هستند گسترش فناوری اطلاعات تغییر سبک زندگی خانواده ها افزایش تنوع فرهنگی و اجتماعی دانش آموزان و رشد مسائل روانی و عاطفی در میان نسل جدید شرایطی را ایجاد کرده است که بدون تعامل عمیق انسانی اداره مدرسه و تحقق اهداف تربیتی امکان پذیر نخواهد بود در چنین شرایطی مدیر مدرسه باید بتواند فضایی امن پویا و حمایت گر ایجاد کند تا معلمان با انگیزه و آرامش به ایفای نقش بپردازند و دانش آموزان نیز احساس ارزشمندی و مشارکت فعال داشته باشند از سوی دیگر پژوهش های متعدد نشان داده اند که کیفیت تعاملات مدرسه ای رابطه مستقیمی با پیشرفت تحصیلی سلامت روانی کاهش رفتارهای پرخطر افزایش انگیزش تحصیلی و تقویت مهارت های اجتماعی دانش آموزان دارد مدارسی که در آن مدیران سبک رهبری مشارکتی دارند معلمان از حمایت حرفه ای برخوردارند و دانش آموزان امکان اظهار نظر و مشارکت دارند به مراتب موفق تر از مدارسی هستند که روابط در آن ها مبتنی بر اجبار ترس یا فاصله قدرت زیاد است

کلیدواژه ها:

تعامل موثر ، مدیر مدرسه ، معلم ، دانش آموزان ، مدارس نوین ، روابط انسانی ، رهبری آموزشی ، فرهنگ مدرسه ، مشارکت آموزشی ، یادگیری اجتماعی ، سلامت روانی ، پیشرفت تحصیلی